RAM blijft duur tot minstens 2028, en de AI-datacenters staan vooraan in de rij

Of: waarom je laptop op de vrije markt koopt en het datacenter op contract

Geheugenchips hadden jarenlang de reputatie van een grondstof. Iedereen maakt ongeveer hetzelfde, de prijs schommelt met het aanbod, en om de paar jaar is er een crisis waarin de fabrikanten met verlies verkopen. In het kwartaal dat op 3 september 2026 afliep, hield geheugenmaker Micron van elke dollar omzet bijna 70 cent nettowinst over. Dat is geen grondstof meer. Het is goed nieuws voor Micron, en minder goed nieuws voor wie volgend jaar laptops wil kopen.

Waarom RAM duurder blijft tot 2028

Een kwartaal om in te kaderen

Micron is samen met Samsung en SK Hynix een van de drie grote producenten van werkgeheugen (DRAM). Op 30 september 2026 stelde het bedrijf zijn cijfers voor. De omzet per kwartaal ziet er zo uit:

Van die 54,23 miljard bleef 37,70 miljard dollar nettowinst over, bij een brutomarge van 86,8 procent. Over het hele boekjaar 2026 ging de omzet van 37,38 naar 133,19 miljard dollar.¹

Interessanter dan de cijfers was wat topman Sanjay Mehrotra over de toekomst zei. „In kalenderjaar 2027 en ook in 2028 zien we de vraag het aanbod overtreffen”, zei hij volgens iPhone in Canada en Tech Edition. „We zien niet wanneer vraag en aanbod weer in evenwicht komen.” Volgens iPhone in Canada heeft Micron het grootste deel van zijn productie voor 2027 al verkocht.

Contractaardappelen en de vrije markt

Een Belgische aardappelboer kent het systeem. Een groot deel van de oogst gaat op voorhand, op contract en tegen een vaste prijs, naar de frietindustrie. De rest gaat op de vrije markt, waar de prijs in een slecht jaar door het dak gaat.

Geheugen werkt nu net zo. De grote AI-bedrijven en cloudaanbieders kopen op contract, jaren vooruit en met miljarden. Volgens een analyse van de zakenbank Jefferies, die in juni 2026 verscheen, is ongeveer de helft van de wereldwijde productiecapaciteit al zo vastgelegd, en dat kan oplopen tot 70 procent. Bovendien zetten de fabrikanten een groeiend deel van hun fabrieken in voor HBM, het gestapelde geheugen dat naast AI-chips zit, en voor servergeheugen.²

Wat overblijft, gaat naar de vrije markt. Daar kopen de fabrikanten van pc’s, laptops, spelconsoles en smartphones. En daar koop jij, via hen. Duw de vergelijking één stap verder: als de frietindustrie de hele oogst van 2027 al gecontracteerd heeft, is het geen slecht jaar op de vrije markt. Het is een slecht jaar dat al vastligt.

Hoeveel duurder?

Jefferies rekende in juni 2026 met deze stijgingen:

• derde kwartaal 2026: 40 tot 50 procent duurder dan het kwartaal ervoor;
• vierde kwartaal 2026: nog eens 30 tot 40 procent erbij;
• 2027: gemiddeld 40 tot 45 procent duurder dan een jaar eerder.

Pas in 2028 zien de analisten een geleidelijke daling, wanneer nieuwe fabrieken het wereldwijde aanbod met ongeveer 15 tot 20 procent verhogen. Micron zelf investeerde in boekjaar 2026 27,37 miljard dollar in onder meer nieuwe productiecapaciteit. Maar ook dat extra aanbod kan volgens Micron opgeslorpt worden door een vraag die blijft groeien.

Hoeveel daarvan in de prijs van jouw laptop terechtkomt, hangt af van de fabrikant. Geheugen is maar één onderdeel van een toestel. Maar de druk is reëel: Tim Cook noemde de stijging van de geheugenprijzen bij zijn laatste resultatenbespreking als CEO van Apple al een „honderdjarige overstroming”, zoals we schreven bij de besparingen bij Apple.

Kmo-Kristof: Onze laptops zijn aan vervanging toe. Ik wacht tot het geheugen weer goedkoper wordt.

Security-Sofie: De grootste Amerikaanse geheugenmaker zegt dat het tekort in 2027 en 2028 nog groter wordt.

Kmo-Kristof: Dan neem ik de goedkoopste versie, met weinig geheugen. Bijsteken kan later.

Security-Sofie: In veel dunne laptops zit het geheugen op het moederbord gesoldeerd.

Kmo-Kristof: Dus later bijsteken…

Security-Sofie: …betekent een nieuwe laptop kopen. In 2028, als je geluk hebt.

Wat moet je doen?

1. Wacht niet op een prijsdaling als je toestellen echt aan vervanging toe zijn. Micron ziet er geen in 2027 of 2028, Jefferies hoogstens een geleidelijke daling vanaf 2028.
2. Kies het geheugen bij de aankoop, niet erna. Kijk of het geheugen van een laptop uitbreidbaar is. Is het gesoldeerd, zoals bij Macs met Apple-chip en veel dunne laptops, dan koop je meteen wat je de komende jaren nodig hebt. Voor de AI-functies van een Copilot+-pc vraagt Microsoft minstens 16 GB.
3. Reken het mee in je IT-budget voor 2027. Niet alleen voor laptops en smartphones: ook ssd’s gebruiken geheugenchips, en ook daarvoor verwachten analisten hogere prijzen.
4. Hou de toestellen die goed werken langer in gebruik. Een laptop die in 2027 niet vervangen moet worden, is in 2027 de goedkoopste laptop.

De aardappelboer weet het al lang: wie op de vrije markt koopt, betaalt in een krap jaar wat de markt vraagt. Het verschil met de friet is dat de grote koper hier geen frietfabriek is, maar een datacenter dat elke maand meer honger heeft. En dat de contracten voor 2027 al getekend zijn.