keekbe

Amerikaans recht blijft gelden: wat Google in Brussel toegaf over zijn soevereine cloud

Google Cloud hield op 17 november 2026 in Brussel een top over soevereine cloud en AI voor Europese klanten. Google kondigde er nieuwe opties aan om sleutels en gegevens in Europa te houden, maar Jai Haridas, de vicevoorzitter die de soevereine cloud leidt, gaf volgens het vakblad LeMagIT ook toe dat Google als Amerikaans bedrijf de Amerikaanse wetten moet respecteren. Voor de strengste eisen verwijst Google naar partners zoals S3NS van Thales. Google Workspace, met Gmail en Drive, valt daar niet onder.

Of: waarom een kluis in Brussel nog altijd een slot uit Amerika kan hebben

Er zijn twee manieren om een Europese klant gerust te stellen over zijn gegevens. De eerste is zeggen dat alles in Europa staat. De tweede is zeggen wie er de sleutel van heeft. Google koos in Brussel voor de tweede, en dat is eerlijker dan het klinkt, want het antwoord op de vraag wie de sleutel heeft, was niet „alleen jij”.

Soevereine cloud van Google: wat er in Brussel gezegd is

Een top, drie aankondigingen en één eerlijke zin

Google Cloud bracht op 17 november 2026 Europese klanten samen voor zijn Sovereign AI Summit, in MIX Brussels. In een blogbericht van dezelfde dag somt Jai Haridas, vicevoorzitter voor gereguleerde en soevereine cloud, op wat er nieuw is:

  • Gemini komt naar Google Cloud Dedicated, de cloud die door lokale partners wordt uitgebaat. Tot nu toe draaiden daar alleen open modellen. Een datum geeft Google niet.
  • Confidential External Key Management (cEKM), in preview. De klant of een lokale partner bewaart de hoofdsleutels buiten Google Cloud, terwijl de bewerkingen met die sleutels in een afgeschermde, door hardware gecontroleerde omgeving gebeuren.
  • Kaders voor audits: een eerste voor Zwitserland, en een voor de Europese DORA-regels voor de financiële sector in de maak.

Tot daar het persbericht. Op de top zelf zei Haridas volgens LeMagIT iets wat je zelden zo kort hoort: „We zijn een Amerikaans bedrijf, dus we moeten de Amerikaanse wetten respecteren.”1 In het blogbericht zelf komt de Amerikaanse wet niet voor. Wel herhaalt Google er een belofte van februari: krijgt het van een regering het bevel om zijn diensten in een land stop te zetten, dan zal het dat bevel met alle juridische middelen proberen te beperken of aan te vechten.

Wie de Cloud Act kent, verschiet niet. Die Amerikaanse wet van 2018 laat Amerikaanse overheden toe om gegevens op te eisen bij een Amerikaans bedrijf, ook als die in een Europees datacenter staan. Nieuw is alleen dat het nu op een podium in Brussel werd gezegd, door de man die de soevereine cloud moet verkopen.

De kluis, de filiaalhouder en de kelder

Zie Google als een bank met het hoofdkantoor in Californië. Een Amerikaanse rechter kan die bank bevelen om een kluis open te maken. De vraag is dan niet waar de kluis staat, maar of de bank de sleutel heeft.

Google biedt in Europa drie soorten kluizen aan:

  1. De kluis in het Europese filiaal. Dat is de gewone publieke cloud met Data Boundary: je gegevens staan in Europa, met extra controles. Google beheert het filiaal en heeft in principe een sleutel. Met externe sleutels, en straks cEKM, kun je die sleutel zelf houden.
  2. Het filiaal met een lokale uitbater. Dat is Google Cloud Dedicated: een volledig losstaande kopie van Google Cloud, uitgebaat door een Europese partner. In Frankrijk is dat S3NS, een joint venture van Google en Thales waarover Thales de controle heeft. In Duitsland breidt Thales het aanbod uit, nog in preview.
  3. De kluis in je eigen kelder. Dat is Google Distributed Cloud, dat in je eigen datacenter draait en desnoods helemaal losgekoppeld van het internet.

Hoe verder je van het hoofdkantoor gaat, hoe minder Google zelf aan de kluis kan. Maar ook de uitbater van het filiaal geeft toe dat hij met Amerikaans materiaal werkt. „We zijn niet soeverein wat de hardware betreft”, zei Hélène Bringer, voorzitster van S3NS, volgens LeMagIT. Thales zegt zijn systemen tot twaalf maanden te kunnen laten draaien als Google de updates zou stopzetten.2

Die extra afstand heeft een prijs. Volgens LeMagIT betalen de meer dan 130 klanten van S3NS 15 tot 20 procent meer dan voor dezelfde diensten in de gewone cloud van Google. Daarvoor krijgen ze PREMI3NS, dat de strengste Franse kwalificatie voor overheidscloud (SecNumCloud 3.2 van het Franse cyberagentschap ANSSI) behaalde. Bij de klanten zitten EDF, MGEN en AG2R La Mondiale. Niet meteen de schrijnwerker uit Zele.

En België?

Een Belgische S3NS is er niet. Proximus kondigde in maart 2023 wel een soevereine cloud aan op basis van Google Distributed Cloud Hosted, die geen verbinding met Google Cloud nodig heeft om te werken, voor België en Luxemburg. Dat is de kluis in de kelder, maar dan in de kelder van Proximus. Volgens het persbericht mikt ze op overheden, gereguleerde bedrijven en internationale organisaties. Proximus werkt daarvoor samen met LuxConnect, een datacenterbedrijf van de Luxemburgse staat; hun joint venture Clarence stond volgens Techzine in Brussel tussen de partners die Google noemde.

Waar je Gmail woont

Nu het deel dat voor een kmo telt. Al die soevereine kluizen zijn gebouwd voor Google Cloud: servers, databanken en AI voor bedrijven die zelf software draaien. Je mailbox en je Drive horen bij Google Workspace, en dat is een ander gebouw. Volgens LeMagIT zegt Google dat Workspace op een andere technische basis draait en dat het naar de vertrouwde cloud van S3NS brengen een heel groot project zou zijn.

Wat Workspace wel heeft, zijn twee eigen instellingen. Volgens de hulppagina’s van Google over gegevensregio’s en client-side encryptie zit niet alles in elke formule:

Workspace-formuleGegevens bewaren in EuropaOok verwerken in EuropaClient-side encryptie (jij houdt de sleutel)
Business StarterNeeNeeNee
Business Standard, Business PlusJaNeeNee
Enterprise StandardJaNeeNee
Enterprise Plus, Frontline PlusJaJaJa

Twee dingen vallen op. Wie de goedkoopste formule heeft, en dat zijn veel zelfstandigen, kan niet eens kiezen waar zijn gegevens staan. En de echte sleutel, client-side encryptie, waarbij volgens Google ook de servers van Google je bestanden en mails niet kunnen ontcijferen, zit alleen in de duurste formules. Wie in de bankmetafoor zijn eigen sleutel wil, moet dus eerst klant worden van de privébank.

Nog een kanttekening uit dezelfde hulppagina: een gegevensregio kiezen maakt Workspace niet sneller, en wie ook de verwerking in de regio houdt, verliest mogelijk enkele geavanceerde functies.

Kmo-Kristof: Ik heb mijn gegevensregio op Europa gezet. Dan zit ik toch goed?

Security-Sofie: Je kluis staat in Europa, ja.

Kmo-Kristof: En de sleutel?

Security-Sofie: Die hangt aan de sleutelbos van de bank. De bank heeft net in Brussel gezegd naar welke rechter ze luistert.

Kmo-Kristof: Dat was attent van hen.

Mag je Google dan nog gebruiken?

Ja. Dit is geen verbod, het is een kwestie van weten wat je kiest. Persoonsgegevens naar een Amerikaans bedrijf sturen mag onder de GDPR sinds juli 2023 op basis van het EU-US Data Privacy Framework, voor bedrijven die zich daarbij aansloten. Het Gerecht van de Europese Unie wees op 3 september 2025 de klacht van het Franse parlementslid Philippe Latombe tegen dat kader af.3

Het Data Privacy Framework regelt de doorgifte. De vraag wat een Amerikaanse rechter bij een Amerikaans bedrijf mag opeisen, verdwijnt er niet mee. Daarom is de zin van Haridas nuttig: je hoeft niet meer te raden wat de leverancier zelf denkt.

Wat je als kmo nakijkt

  1. Welke Workspace-formule je hebt. Dat zie je in de Admin-console bij je abonnementen. Bij Business Starter heb je geen keuze over de plaats van je gegevens.
  2. Je gegevensregio. Heb je Business Standard of hoger, dan kun je de opslag van je gegevens in rust op Europa zetten. De keuze is „geen voorkeur”, Verenigde Staten of Europa.
  3. Welke gegevens echt gevoelig zijn. Medische dossiers, gegevens van advocaten of boekhouders, ontwerpen van klanten: die hoef je niet in dezelfde map te bewaren als je offertes. Voor die kleine groep kun je een Europese aanbieder of eigen versleuteling overwegen. Wat de Europese datacenters van Amerikaanse aanbieders wel en niet oplossen, lees je in onze gids.
  4. Je privacyverklaring en verwerkersovereenkomst. Wie Google gebruikt, vermeldt dat de verwerker een Amerikaans bedrijf is. Dat is geen schande, het is gewoon correct.

Terug naar de bank. De kluis in Brussel is een echte verbetering, en een bank die zegt naar welke rechter ze luistert, is eerlijker dan een bank die dat verzwijgt. Maar wie zeker wil zijn dat niemand de kluis opent, heeft maar één manier: de enige sleutel zelf houden. Bij Google kan dat, alleen niet aan de prijs van Business Starter.


  1. LeMagIT citeert hem in het Frans; de vertaling is van mij. Google is niet de eerste die het zo zegt. In juni 2025 verklaarde een directeur van Microsoft France onder ede voor een onderzoekscommissie van de Franse Senaat dat hij niet kon garanderen dat gegevens van Franse klanten nooit zonder akkoord van Frankrijk aan de Amerikaanse overheid zouden worden doorgegeven. ↑

  2. Dat is het zogeheten „kill switch”-scenario: een Amerikaanse regering die een Amerikaans bedrijf verplicht om de leveringen aan Europa stop te zetten. S3NS en Google zoeken volgens LeMagIT samen naar vervangers voor de software waarvan het platform afhangt, bij voorkeur open source. Een jaar zonder updates is lang voor een datacenter, maar kort voor een overheid die een nieuwe leverancier moet vinden. ↑

  3. Latombe ging tegen die uitspraak in beroep bij het Hof van Justitie, het hoogste Europese hof. Dat hof vernietigde in 2015 en 2020 al twee eerdere regelingen voor doorgifte naar de Verenigde Staten, met de arresten Schrems I en Schrems II. Een uitspraak in de zaak-Latombe vond ik bij het schrijven van dit stuk niet. ↑

Bronnen