# Eerst kappen, dan de milieustudie: Google en zijn Finse datacenters

> Google kapte in het Finse Muhos ruim 300 hectare bos voor een datacenter, voor de verplichte milieustudie klaar was. De toezichthouder legde de werken in Muhos en Kajaani stil. Wat er gebeurde, waarom bosbouw en bouwen niet hetzelfde zijn, en wat het zegt over de cloud.

Google heeft in het Finse Muhos ruim 300 hectare bos gekapt voor een nieuw **datacenter**, voordat de verplichte milieueffectbeoordeling klaar was. Het Finse toezichtsagentschap LVV beval op 6 oktober 2026 dat Googles dochterbedrijf Tuike Finland de voorbereidende werken in Muhos en Kajaani uiterlijk op 23 oktober stillegt, tot die beoordelingen afgerond zijn. Google zegt dat het niet aan zijn eigen normen heeft voldaan en het bevel zal naleven. Volgens de Finse openbare omroep Yle onderzoekt de politie een klacht. De werken horen bij een investering van minstens 13 miljard euro in vier Finse datacenters.

**In het kort**

1. Google kapte volgens de Finse natuurbeschermingsvereniging ruim 300 hectare bos in Muhos voor een nieuw datacenter, voordat de verplichte milieueffectbeoordeling afgerond was.
2. Het Finse toezichtsagentschap LVV beval op 6 oktober 2026 dat Googles dochter Tuike Finland de werken in Muhos en Kajaani uiterlijk op 23 oktober stillegt tot de beoordelingen klaar zijn; Google zegt het bevel na te leven.
3. De sites horen bij een investering van minstens 13 miljard euro in Finland in 2027 en 2028; in België breidt Google zijn datacenters in Saint-Ghislain uit met een investering van 5 miljard euro.


*Of: waarom dezelfde kettingzaag onder twee verschillende wetten valt*

In België kennen we het fenomeen: eerst bouwen, daarna een regularisatie aanvragen. Google heeft in Finland een grote versie daarvan gedaan. Het bedrijf kapte ruim 300 hectare bos voor een datacenter, voordat de milieustudie klaar was die daarvoor nodig was. De Finse toezichthouder legde de werken stil. Het opvallende is dat Google en de toezichthouder het over dezelfde bomen hebben, maar over een andere wet.

## Google, Finland en het gekapte bos: wat er gebeurde

### Dertien miljard euro, vier sites

Op 9 september 2026 kondigde Google aan dat het in 2027 en 2028 minstens 13 miljard euro investeert in Finland, volgens het bedrijf zijn grootste afzonderlijke investering in Europa. Het bestaande datacenter in Hamina wordt uitgebreid[^1], en er komen drie nieuwe sites: in Muhos, Kajaani en Vaala.

Bij het pakket horen ook energiecontracten: een contract van 22 jaar met de energiegroep Fortum, dat de kerncentrale van Loviisa ondersteunt, 629 megawatt nieuwe windenergie op land en een grote batterij van 94 megawatt bij Kajaani. Hoeveel stroom de sites zelf zullen verbruiken, heeft Google niet bekendgemaakt.

### Ruim driehonderd hectare

In Muhos, op de site Leppiniemi, werd volgens de Finse vereniging voor natuurbescherming meer dan 300 hectare bos gekapt, terwijl de milieueffectbeoordeling nog niet afgerond was.[^2] Driehonderd hectare is drie vierkante kilometer, of ruim 400 voetbalvelden. De vereniging uitte ook bezorgdheid over werken op de site Otanmäki in Kajaani.

Het Finse toezichtsagentschap LVV greep in. Op 6 oktober 2026 beval het Tuike Finland, het Finse dochterbedrijf van Google, om de voorbereidende werken in Muhos en Kajaani stil te leggen, uiterlijk op 23 oktober:

- **Verboden tot de milieubeoordeling klaar is:** bomen kappen, graven, springwerken, steen breken, grond afvoeren, drainagewerken, en werfwegen en opslagplaatsen aanleggen.
- **Wel toegelaten:** plannen, opmetingen, grondonderzoek en werk met een beperkte, makkelijk omkeerbare impact.

"Deze maatregelen veranderen de omgeving", zei Tommi Muilu, hoofd van de milieuafdeling van het LVV. Tuike Finland moest tegen 14 oktober laten weten of het zich aan het bevel houdt. Doet het dat niet, dan kan er een dwangsom volgen. Volgens Yle opende de politie bovendien een vooronderzoek naar de werken in Muhos, na een klacht van een privépersoon op 2 oktober.

Google reageerde opvallend nederig. "We begrijpen de bezorgdheid die de situatie veroorzaakt. In dit geval hebben we niet voldaan aan de hoge normen die we onszelf opleggen", zei woordvoerder Sondre Ronander. Google zegt het bevel volledig na te leven. Het bedrijf stelt ook dat het te goeder trouw handelde volgens de Finse boswet, natuuronderzoek liet uitvoeren en plekken met natuurwaarde beschermde. In Muhos wil Google opnieuw bomen planten, op 130 hectare.

### Dezelfde kettingzaag, twee wetten

Hier wordt het interessant. Google zegt dat het zich aan de boswet hield. De toezichthouder zegt dat er een milieueffectbeoordeling nodig was. Ze kunnen allebei een punt hebben, omdat ze naar iets anders kijken.

In Finland is bomen kappen meestal bosbouw. Je kapt, het bos groeit terug, en daarvoor gelden de regels van de boswet. Maar bomen kappen om plaats te maken voor een datacenter is geen bosbouw. Het is de eerste stap van een bouwproject dat het landschap blijvend verandert, en voor zulke projecten moet eerst de milieu-impact onderzocht worden.

Het is dezelfde kettingzaag en dezelfde boom. Alleen de bedoeling verschilt, en de wet kijkt naar de bedoeling. Een boom die gekapt wordt om terug te groeien, is bosbouw. Een boom die gekapt wordt om plaats te maken voor beton, is bouwen.

En de Belgische vergelijking gaat maar tot op zekere hoogte op. Een regularisatie kan een gebouw redden dat te vroeg gezet werd. Een bos kun je niet regulariseren: wat gekapt is, groeit niet terug in de tijd die een milieustudie duurt. De 130 hectare nieuwe bomen in Muhos zijn een gebaar. Het is minder dan de helft van wat er verdween, en het duurt decennia voor het weer bos is.

### Waarom datacenters zo groot worden

Achter het verhaal zit een eenvoudige rekensom. AI vraagt rekenkracht, rekenkracht vraagt datacenters, en datacenters vragen ruimte, stroom en koeling. Hoe groot die honger is, schreven we eerder: Anthropic heeft volgens zijn prospectus [518 miljard dollar aan verplichtingen voor rekenkracht](/nieuws/prospectus-anthropic/), en de vraag van AI-datacenters drijft [de prijs van geheugen op tot 2028](/nieuws/ram-duurder-tot-2028/).

Finland is aantrekkelijk: koel klimaat, veel ruimte, schone stroom. Maar ruimte betekent in Finland vaak bos.

Ook België heeft zijn deel van dit verhaal. Google kondigde in oktober 2025 aan dat het 5 miljard euro investeert in zijn datacenters in Saint-Ghislain in Henegouwen, goed voor 300 extra banen. Sinds de eerste bouw in 2007 investeerde Google volgens eigen cijfers meer dan 11 miljard euro in België. Het sloot er contracten voor meer dan 110 megawatt schone stroom en wil tegen 2030 gemiddeld 120 procent van het water dat het verbruikt, terug aanvullen via lokale projecten. Dat zijn doelen van het bedrijf zelf, geen resultaten.

> **Kmo-Kristof:** Wat heb ik daarmee te maken? Ik heb geen bos.
>
> **Security-Sofie:** Je hebt wel een Google-account. En je laat AI je mails samenvatten.
>
> **Kmo-Kristof:** Dat is toch gewoon software.
>
> **Security-Sofie:** Software die ergens draait. Op een terrein dat ooit misschien bos was.
>
> **Kmo-Kristof:** Moet ik dan stoppen met AI?
>
> **Security-Sofie:** Nee. Maar je mag weten wat het kost, ook als het niet op je factuur staat.
>
> **Kmo-Kristof:** En wat kost het?
>
> **Security-Sofie:** Voor Finland heeft Google nog niet bekendgemaakt hoeveel stroom de nieuwe sites gaan verbruiken.
>
> **Kmo-Kristof:** Dus niemand weet het.
>
> **Security-Sofie:** Iemand weet het wel.
{.dialoog}

### Wat het betekent voor je zaak

De cloud voelt gewichtloos, maar ze staat ergens: op een terrein, aan een stroomnet, bij een rivier of een zee voor de koeling.

- **Vraag je leverancier naar cijfers.** Sinds 2024 moeten grotere datacenters in de EU gegevens over hun energie- en waterverbruik rapporteren. Vraag je cloud- of hostingleverancier wat ze daarover publiceren, en waar je gegevens staan.
- **Gebruik AI bewust.** Niet elke taak heeft het grootste model nodig. Wie AI meer laat doen, verbruikt meer, ook als de prijs per vraag daalt, zoals Accenture [met zijn budget van 29 dollar](/nieuws/ai-budget-accenture/) ondervond.
- **Lees duurzaamheidsclaims als doelen.** "Honderd procent hernieuwbaar" of "meer water terug dan verbruikt" zijn vaak engagementen voor later, of gemiddelden over een jaar. Vraag hoe en wanneer.
- **Hou het in je achterhoofd bij offertes.** Krijg je van klanten vragen over de ecologische voetafdruk van je diensten, dan hoort je cloudgebruik in dat verhaal.

### Het bos wacht niet meer

Google zal de milieubeoordelingen in Muhos en Kajaani afwachten, en volgens de Finse toezichthouder zouden die nog dit jaar klaar moeten zijn. Daarna gaan de werken waarschijnlijk verder, met de juiste papieren.

Het datacenterproject moet nu wachten op een milieustudie. Het bos in Muhos hoeft op niets meer te wachten.

[^1]: Google opende zijn datacenter in Hamina, aan de Finse zuidkust, in een voormalige papierfabriek die het in 2009 kocht. Het koelt er met zeewater uit de Finse Golf. Hamina valt niet onder het bevel van het LVV, net als de nieuwe site in Vaala.

[^2]: Een milieueffectbeoordeling, in Vlaanderen een milieueffectrapport of MER, onderzoekt voor een groot project wat de gevolgen zijn voor natuur, water, landschap en omwonenden, en welke alternatieven er zijn. De Europese regels leggen zo'n beoordeling op voor bepaalde soorten projecten. Het idee is dat ze vóór de werken gebeurt, niet erna.