# Kwantumcircuits van Claude verslaan de beste ontwerpen, op papier

> Anthropic zegt dat Claude kwantumcircuits ontwierp die beter zijn dan de beste gepubliceerde, met tot zeventien keer minder poorten. Wat het onderzoek aantoont, wat niet, en waarom het je versleuteling aangaat.

**Anthropic** zegt dat zijn AI-model Claude Mythos 5 kwantumcircuits heeft ontworpen die zuiniger zijn dan de beste gepubliceerde ontwerpen. Volgens een preprint van 15 oktober 2026, geschreven met onderzoekers van Harvard, vond het model voor zeven van acht rekentaken circuits met minder qubits en minder dure Toffoli-poorten. Voor de achtste, een rekenstap uit kwantumaanvallen op cryptografie met elliptische curves, ontwierp het in één run van 53 uur een circuit met 12 procent meer qubits maar zeventien keer minder poorten. Het gaat om ontwerpen en schattingen: ze zijn niet op een kwantumcomputer uitgevoerd, en een machine die ze op volle schaal kan draaien, bestaat nog niet.

**In het kort**

1. Claude Mythos 5 ontwierp in een automatische lus met een evaluator kwantumcircuits voor acht taken uit onder meer de chemie, optimalisatie en getaltheorie; in zeven daarvan gebruiken ze volgens de onderzoekers zowel minder qubits als minder Toffoli-poorten dan de beste gepubliceerde ontwerpen.
2. Voor de puntoptelling op elliptische curves, de stap die in kwantumaanvallen op die cryptografie het meeste kost, vond het model een circuit met 12 procent meer qubits en zeventien keer minder poorten; een decoder voor de methode DQI werd twaalf keer zuiniger dan de vorige constructie van Google Quantum AI.
3. De resultaten staan in een preprint zonder peer review en zijn niet op een kwantumcomputer getest; Google meldde eerder in 2026 al lagere kosten voor de volledige aanval op elliptische curves, maar publiceerde zijn circuits niet.


*Of: waarom je een verhuis vooral sneller maakt door beter in te laden*

Een kwantumcomputer die de versleuteling van vandaag kan kraken, bestaat nog niet. Wat wel bestaat, zijn schattingen van hoe groot zo'n machine zou moeten zijn, en die worden elk jaar kleiner. Op 16 oktober 2026 meldde Anthropic dat zijn AI-model Claude er voor een deel van die berekening nog een flink stuk af haalde, in één run van 53 uur. Het nieuws is dus niet de machine. Het nieuws is wie er nu aan het plan werkt.

## Claude en kwantumcircuits: wat Anthropic precies beweert

### Verhuizen met piano's

Een kwantumcomputer voert geen programma uit zoals je laptop. Hij voert een circuit uit: een vaste reeks bewerkingen, poorten genoemd, op qubits, de rekeneenheden van zo'n machine. Wie wil weten hoe lang een berekening duurt, telt vooral één soort poort: de Toffoli-poort.[^1] In een kwantumcomputer die zijn eigen fouten corrigeert, zijn de meeste poorten relatief goedkoop. Een Toffoli-poort is duur.

Denk aan een verhuis. Het aantal qubits is de laadruimte van je camionette. De gewone poorten zijn de dozen: veel werk, maar ze gaan vlot de trap af. De Toffoli-poorten zijn piano's. Elke piano moet met de verhuislift naar beneden, en die lift bepaalt hoe lang je bezig bent. Wie de duur van een verhuis wil schatten, telt de piano's.

Een circuit ontwerpen is dan het verhuisplan maken: wat gaat eerst, wat kan samen, wat moet je nog eens rijden. En daar zit verrassend veel winst in.

Neem FeMoco, een molecule uit een enzym waarmee bacteriën stikstof uit de lucht halen.[^2] In 2017 schatten onderzoekers dat een kwantumcomputer zo'n 50 biljoen Toffoli-poorten nodig zou hebben om de energie ervan te berekenen. Vandaag ligt die schatting rond 340 miljoen, volgens Anthropic een daling met een factor 150.000. Zelfde verhuis, zelfde model van de molecule, 150.000 keer minder piano's. Die winst kwam volgens Anthropic grotendeels van betere circuits, niet van betere hardware. Veel onderzoeksgroepen hebben er acht jaar over gedaan.

### Wat Claude deed

Anthropic gaf Claude Mythos 5 een beschrijving in gewone taal van acht circuits, uit de chemie, optimalisatie, kwantumsimulatie, getaltheorie en numeriek rekenwerk. Het is hetzelfde model dat in juni even offline ging na [een Amerikaans exportbevel](/nieuws/ai-kloof-china/). Claude schreef een voorstel als Python-code. Een automatische evaluator controleerde of het circuit correct rekende en gaf een score: het aantal qubits maal het aantal Toffoli-poorten, de laadruimte maal de piano's. Met die score ging Claude opnieuw aan het werk, zonder menselijke tussenkomst tussen de rondes.

Het werk werd geleid door Andi Gu, binnen het STEM Fellows-programma van Anthropic, met Alek Kemeny, natuurkundige bij Anthropic, en Susanne Yelin en Mikhail Lukin van Harvard. Lukin is ook medeoprichter van QuEra Computing, een bouwer van kwantumcomputers. Het resultaat staat in een preprint van 46 pagina's op arXiv: in zeven van de acht taken vond Claude circuits met zowel minder qubits als minder Toffoli-poorten dan de beste gepubliceerde ontwerpen. Twee voorbeelden springen eruit.

- **Puntoptelling op elliptische curves.** Dat is de rekenstap die in kwantumaanvallen op cryptografie met elliptische curves het meeste qubits en rekentijd kost. Claude kreeg een opdracht van één alinea en af en toe een duwtje om breder te zoeken. In één run van 53 uur vond het een familie van ontwerpen. Een daarvan gebruikt 12 procent meer qubits dan het kleinste eerdere ontwerp, maar zeventien keer minder poorten: een iets grotere camionette, veel minder piano's. Voor een deel van het ontwerp schreef Claude ook een formeel bewijs in Lean, een programma dat wiskundige bewijzen stap voor stap controleert.
- **Een decoder voor DQI.** Decoded quantum interferometry is een kandidaat-methode om bepaalde optimalisatieproblemen veel sneller op te lossen dan een gewone computer kan, en de decoder is de duurste stap. In de vorige constructie van Google Quantum AI zat het uitgebreide algoritme van Euclides. Claude verving het door een ander decodeeralgoritme, dat van Berlekamp en Massey. Het aantal Toffoli-poorten zakte van 5,1 miljoen naar zo'n 440.000, twaalf keer minder. De prijs: ongeveer één run op 10.000 heeft meer geheugen nodig dan voorzien en mislukt, wat volgens de onderzoekers binnen de toegelaten foutmarge valt.

Het opvallendste detail uit het verslag gaat over karakter. Claude was volgens de onderzoekers "conservatief van aard": het twijfelde herhaaldelijk aan zijn eigen verbeteringen, controleerde resultaten die al goed onderbouwd waren nog eens, en greep liefst terug naar bekende methodes. Daarom moest het verschillende benaderingen tegelijk uitwerken. (Een verhuizer die bij elke doos vraagt of ze er echt in moet. Vermoeiend, maar je wil hem wel bij je piano.)

### Op papier

Dat is veel. Het is ook minder dan sommige koppen doen vermoeden, en de onderzoekers zeggen dat grotendeels zelf.

- **Er draaide niets op een kwantumcomputer.** Het gaat om ontwerpen en schattingen van wat ze zouden kosten. Een foutgecorrigeerde machine die groot genoeg is om ze uit te voeren, bestaat nog niet.
- **Er is nog geen peer review.** Het is een preprint, en andere groepen hebben de resultaten nog niet nagerekend. De controle gebeurde met de eigen evaluator, simulaties en soms steekproeven. Een steekproef bewijst niet dat elke mogelijke invoer lukt.
- **De score is een benadering.** Wat een circuit echt kost, hangt af van de hardware: hoe de qubits verbonden zijn, hoe de foutcorrectie werkt. Het beste circuit op papier is niet voor elke machine het beste.
- **"Beste gepubliceerde" is letterlijk bedoeld.** Google Quantum AI meldde in maart 2026 al lagere kosten voor de volledige aanval op elliptische curves van 256 bits, maar publiceerde zijn circuits niet. Het bewees zijn cijfers met een nulkennisbewijs, zonder het plan te tonen.[^3] Anthropic vergelijkt met ontwerpen die wel openbaar zijn. Een plan dat niemand mag zien, kun je moeilijk verslaan. Je kunt er ook moeilijk mee vergelijken.
- **De blogpost is iets enthousiaster dan de paper.** Op de blog van Anthropic staat dat Claude ontwerpen vond met minder qubits én minder poorten. De paper zegt zeven op acht. Bij de achtste, de puntoptelling, kost de winst in poorten 12 procent extra qubits.
- **Claude is niet alleen.** In september 2026 beschreven 35 onderzoekers ECDSA.Fail, een open project waarin mensen én AI-agenten verbeteringen aan net dat soort circuit indienen op een openbare ranglijst. De score daar daalde tegen eind juli 2026 al met 86 procent.

### Waarom dit over je versleuteling gaat

Elliptische curves zitten in een groot deel van de versleuteling die je elke dag gebruikt: bij het opzetten van een beveiligde verbinding met een website, in digitale handtekeningen, in bitcoin. Een kwantumcomputer die groot genoeg is, kan met het algoritme van Shor die wiskunde kraken. Hetzelfde geldt voor RSA, de andere grote familie van asymmetrische versleuteling.

De vraag is dus niet óf, maar hoe groot die machine moet zijn. En de schattingen dalen:

- Google Quantum AI kwam in maart 2026 uit op minder dan een half miljoen fysieke qubits, voor een aanval van enkele minuten op een supergeleidende machine.
- Een andere groep rekende in september 2026 met zo'n 19.400 qubits op een machine met gevangen ionen, voor een aanval van ongeveer 26 dagen met 63 procent kans op succes.

Verschillende machines, verschillende aannames, dezelfde richting: kleiner. Wat Anthropic toevoegt, is het tempo van de plannenmakers. Bij FeMoco kostte de winst veel groepen acht jaar. Voor de puntoptelling liep er nu een run van 53 uur, en een open project als ECDSA.Fail laat AI-agenten tegelijk aan dezelfde puzzel werken.

Waarom dat vandaag al telt, heeft een naam: *harvest now, decrypt later*. Wie vandaag versleuteld verkeer onderschept en bewaart, kan het lezen zodra zo'n machine er is. Voor een mail over de lunch maakt dat niets uit. Voor een contract dat tien jaar vertrouwelijk moet blijven, wel.[^4]

De industrie beweegt intussen. Volgens Cloudflare was eind april 2026 meer dan twee derde van het menselijke webverkeer naar zijn netwerk al beschermd met een hybride post-kwantumsleuteluitwisseling, en Cloudflare mikt op volledige post-kwantumbeveiliging tegen 2029. De Europese lidstaten spraken in juni 2025 een stappenplan af: tegen eind 2026 beginnen, tegen eind 2030 de risicovolle toepassingen en kritieke infrastructuur overzetten, en tegen 2035 zoveel mogelijk de rest. Dat stappenplan is een richtlijn voor de lidstaten, geen wet voor je kmo. De richting is wel duidelijk.

> **Kmo-Kristof:** Ik las dat Claude kwantumcircuits zeventien keer zuiniger maakt. Moet ik me zorgen maken?
>
> **Security-Sofie:** Over vandaag niet. Er bestaat geen kwantumcomputer die die circuits kan draaien.
>
> **Kmo-Kristof:** Dan wacht ik tot er een is.
>
> **Security-Sofie:** Hoe lang moeten je contracten geheim blijven?
>
> **Kmo-Kristof:** Sommige tien jaar.
>
> **Security-Sofie:** En hoe lang duurt het om bij jou alles over te zetten naar nieuwe versleuteling?
>
> **Kmo-Kristof:** Geen idee. De laatste keer dat we iets overzetten, was het boekhoudpakket. Dat duurde twee jaar, en de boekhouder spreekt er nog altijd over.
>
> **Security-Sofie:** Tien jaar geheim, twee jaar overstappen. Dan moet die kwantumcomputer minstens twaalf jaar wegblijven.
>
> **Kmo-Kristof:** En als Claude nog een paar keer 53 uur doorwerkt?
>
> **Security-Sofie:** Dan worden die twaalf jaar krapper.
{.dialoog}

### Wat het betekent voor je zaak

Niets in dit onderzoek kraakt vandaag iets. Maar het verschuift het werk van "ooit" naar "op de agenda".

- **Hou je software bij.** Browsers, besturingssystemen, servers en VPN-software krijgen post-kwantumversleuteling via gewone updates. Wie bijwerkt, krijgt een groot deel van de overstap zonder er iets voor te doen. Een router of VPN-toestel dat geen updates meer krijgt, blijft achter.
- **Begin bij wat lang geheim moet blijven.** Contracten, personeelsdossiers, medische gegevens, bedrijfsgeheimen: alles wat over tien jaar nog gevoelig is, komt eerst.
- **Maak een lijst van waar je versleuteling gebruikt.** VPN, e-mail, cloudopslag, oude servers, toestellen in de werkplaats. Het Europese stappenplan begint ook met zo'n inventaris. Voor een kleine zaak is dat geen groot project.
- **Vraag het je leveranciers.** Vraag je aanbieder van VPN, cloudopslag en e-mail wanneer ze post-kwantumversleuteling invoeren. Een vaag antwoord is ook een antwoord.
- **Weet waar het probleem niet zit.** Symmetrische versleuteling met lange sleutels, zoals AES met 256 bits, geldt als bestand tegen kwantumcomputers. Wie zijn [bestanden versleutelt voor het uploaden](/gidsen/cloudopslag-voor-bedrijven/veiligheid/bestanden-versleutelen/), hoeft daar niet van wakker te liggen. Het risico zit bij de asymmetrische methodes, die van elliptische curves en RSA.

### Een beter plan

Een verhuis gaat sneller met een grotere camionette of met een beter plan. Acht jaar lang werd het plan vooral beter doordat veel mensen er lang over nadachten. Nu denkt er ook een AI-model mee, in runs van 53 uur, dat volgens zijn makers vooral te voorzichtig was.

De camionette die je versleuteling kan wegvoeren, bestaat nog niet. Ze wordt wel elk jaar kleiner gepland, en sinds deze maand helpt een AI met het plannen. Het is een goed moment om te kijken welke van je dozen er beter niet in belanden.

[^1]: De poort is genoemd naar Tommaso Toffoli, die ze in 1980 beschreef. Ze keert een derde bit om als twee andere bits allebei 1 zijn. In een foutgecorrigeerde kwantumcomputer vraagt zo'n poort een speciale hulptoestand die apart wordt aangemaakt, in wat onderzoekers een fabriek noemen. Die fabrieken zijn traag en groot, en dus tellen ze de piano's.

[^2]: FeMoco is het actieve deel van nitrogenase, het enzym waarmee sommige bacteriën stikstof uit de lucht omzetten in ammoniak, bij gewone temperatuur. De industrie doet hetzelfde voor kunstmest, maar bij hoge druk en temperatuur en met veel energie. Begrijpen hoe de bacterie het doet, is een van de klassieke beloftes van kwantumcomputers voor de chemie.

[^3]: Met een nulkennisbewijs (*zero-knowledge proof*) bewijs je dat je iets weet, zonder te tonen wat. Google legde zijn circuits vast met een hash, een soort digitale vingerafdruk, en bewees dat circuits met die vingerafdruk de beloofde kosten halen. Het koos daarvoor om geen aanvalsplan op straat te leggen. Een verzegelde envelop met een notariële verklaring, zeg maar.

[^4]: De Canadese cryptograaf Michele Mosca vatte het samen in een eenvoudige ongelijkheid: tel op hoe lang je gegevens geheim moeten blijven en hoe lang je overstap duurt. Is dat langer dan de tijd tot er een bruikbare kwantumcomputer is, dan heb je een probleem. Het lastige is dat je alleen de eerste twee getallen zelf kent.