# Copilot mocht samenvatten, niet beslissen: Britse politie onderzoekt rechercheur

> De Britse politiewaakhond onderzoekt een rechercheur die Microsoft Copilot zou hebben gebruikt om beslissingen te nemen en te verantwoorden in strafonderzoeken, met gevoelige gegevens. Wat er gebeurde, waarom het niet de eerste keer is, en wat je eruit leert voor je eigen AI-gebruik.

De Britse politiewaakhond IOPC onderzoekt een rechercheur van de politie van Derbyshire die **Microsoft Copilot** zou hebben gebruikt om beslissingen te nemen in strafonderzoeken. Volgens de IOPC gebruikte de rechercheur de AI-assistent om beslissingen op te stellen, risico's in te schatten en beslissingen te verantwoorden, en werden er gevoelige operationele en persoonlijke gegevens uit dossiers in ingevoerd. Het korps had Copilot in mei 2025 toegelaten om verslagen op te stellen en informatie samen te vatten, zonder gevoelige of persoonlijke gegevens. De rechercheur wordt onderzocht voor een mogelijk ernstig plichtsverzuim; er is nog niets vastgesteld.

**In het kort**

1. De IOPC maakte op 22 oktober 2026 bekend dat ze een rechercheur van de politie van Derbyshire onderzoekt voor het vermeende gebruik van Microsoft Copilot om beslissingen te nemen, risico's in te schatten en beslissingen te verantwoorden in strafonderzoeken.
2. Het korps had Copilot in mei 2025 toegelaten om verslagen op te stellen en samen te vatten, op voorwaarde dat er geen operationele, gevoelige of persoonlijke gegevens in kwamen; het meldde de zaak zelf op 23 juni 2026 aan de IOPC.
3. Begin 2026 kwam de politie van de West Midlands al onder vuur toen een rapport over een supportersverbod een voetbalmatch vermeldde die nooit gespeeld was, een fout die uit Copilot bleek te komen.


*Of: waarom een handtekening onder een beslissing iets betekent*

Een Britse rechercheur mocht Copilot gebruiken om verslagen op te stellen en informatie samen te vatten. Volgens de Britse politiewaakhond gebruikte de rechercheur het ook om beslissingen te nemen, risico's in te schatten en die beslissingen te verantwoorden, met gegevens uit de dossiers erbij. De vraag is niet of een AI-assistent een goed verslag kan schrijven. Dat kan hij. De vraag is van wie de redenering is die eronder staat.

## Copilot in een strafonderzoek: wat de Britse politiewaakhond onderzoekt

### Een melding van het korps zelf

De IOPC, de onafhankelijke instantie die in Engeland en Wales klachten over de politie onderzoekt, maakte het op 22 oktober 2026 bekend. Het gaat om een rechercheur van de politie van Derbyshire, in het midden van Engeland. Volgens de IOPC:

- **Wat mocht.** Het korps liet Microsoft Copilot in mei 2025 toe voor zijn agenten, met richtlijnen om er verslagen mee op te stellen en informatie samen te vatten. Er golden voorwaarden, waaronder dat er geen operationele, gevoelige of persoonlijke gegevens in de AI mochten komen.
- **Wat er vermoedelijk gebeurde.** De rechercheur zou AI gebruikt hebben om beslissingen in onderzoeken op te stellen, risico's in te schatten en te beheren, en beslissingen te verantwoorden. Daarbij zouden ook gevoelige operationele en persoonlijke gegevens uit de dossiers ingevoerd zijn.
- **Hoe het uitkwam.** Het korps meldde de zaak zelf op 23 juni 2026 aan de IOPC, na een interne controle van het AI-gebruik van de rechercheur.
- **Wat er onderzocht wordt.** Het gebruik van Copilot tussen mei 2025 en juni 2026. De rechercheur kreeg een kennisgeving dat er een onderzoek loopt naar mogelijk ernstig plichtsverzuim.[^1]

"Dit zijn ernstige beschuldigingen, en het is terecht dat ze grondig en onafhankelijk onderzocht worden", zei Emily Barry van de IOPC. Om hoeveel zaken het gaat, maakte de IOPC niet bekend. Een onderzoek betekent ook nog niet dat er een fout vastgesteld is.

Eén ding is wel al duidelijk, en het is het goede nieuws in dit verhaal: het korps had regels, controleerde of ze gevolgd werden, en meldde het zelf toen het twijfelde. Zo hoort het.

### Niet de eerste keer

Het is het tweede Britse politiekorps dat dit jaar met Copilot in het nieuws komt. Voor de Europa League-match tegen Aston Villa op 6 november 2025 verbood een veiligheidscomité in Birmingham de supporters van Maccabi Tel Aviv om te komen, op advies van de politie van de West Midlands. In het rapport van de politie stond een match tussen West Ham en Maccabi Tel Aviv uit 2023 die nooit gespeeld werd.

De politie wees eerst naar een zoekopdracht op Google. Later schreef de korpschef aan een parlementscommissie dat het foute resultaat uit Microsoft Copilot kwam, en bood "diepe excuses" aan. In januari 2026 liet de Britse minister van Binnenlandse Zaken weten geen vertrouwen meer te hebben in de korpschef, die daarna vertrok. De opvolger zette het gebruik van Copilot in maart voorlopig stil.

Twee korpsen, twee verschillende fouten. In Birmingham verzon de AI een feit. In Derbyshire gaat het, als de beschuldigingen kloppen, om iets subtielers: de AI zou het denkwerk gedaan hebben.

### Het proces-verbaal

Het helpt om aan een proces-verbaal te denken. Wanneer een politieagent in België een pv opstelt, staat daaronder een handtekening. Die handtekening betekent niet "dit is een mooi geschreven tekst". Ze betekent: dit heb ik vastgesteld, en dit is mijn verklaring.

Er is een groot verschil tussen de drie dingen die de rechercheur volgens de IOPC deed:

1. **Verslagen opstellen en samenvatten.** Dat mocht. De AI zet woorden op papier voor gedachten die de rechercheur al had.
2. **Beslissingen opstellen en risico's inschatten.** Hier levert de AI het denkwerk zelf: wie is gevaarlijk, wat moet eerst.
3. **Beslissingen verantwoorden.** Dit is misschien het lastigste. Een taalmodel is uitzonderlijk goed in het schrijven van een overtuigende motivering. Voor elke beslissing, ook de verkeerde.

Dat laatste punt is waarom het in een strafonderzoek zo gevoelig ligt. Een motivering in een dossier dient om later te kunnen nagaan waarom iemand iets besliste. Als een AI die motivering achteraf schrijft, leest het dossier misschien beter. Maar het vertelt niet meer wat de rechercheur dacht. Het vertelt wat een taalmodel denkt dat een rechercheur zou kunnen gedacht hebben.

### En bij ons?

In de Europese Unie valt AI waarmee de politie risico's van personen inschat, onder de AI Act bij de toepassingen met een hoog risico. Voor die toepassingen gelden strenge regels voor toezicht door mensen, documentatie en controle, na het uitstel dat in 2026 werd goedgekeurd vanaf december 2027. De regels voor AI-geletterdheid, die organisaties verplichten hun mensen te leren omgaan met AI, gelden al. Meer daarover lees je in [onze gids over de AI Act en de GDPR](/gidsen/gdpr-voor-bedrijven/ai-op-het-werk/ai-act-en-gdpr/).

Maar het probleem van Derbyshire is geen politieprobleem. Het is een probleem van elke organisatie die een AI-assistent toelaat "om te helpen met schrijven".

> **Kmo-Kristof:** Ik laat Copilot de jaarlijkse evaluaties van mijn personeel voorbereiden. Het scheelt me een week.
>
> **Security-Sofie:** Wat geef je het?
>
> **Kmo-Kristof:** Mijn notities van het jaar, de klachten, de ziektedagen.
>
> **Security-Sofie:** Ziektedagen zijn gezondheidsgegevens. En wat krijg je terug?
>
> **Kmo-Kristof:** Een voorstel van score, met de motivering erbij. Heel overtuigend.
>
> **Security-Sofie:** En als je het niet eens bent met de score?
>
> **Kmo-Kristof:** Dat gebeurt bijna nooit. De motivering klopt altijd.
>
> **Security-Sofie:** Dat is net het probleem. Ze zou ook kloppen als de score anders was geweest.
>
> **Kmo-Kristof:** Dus ik schrijf eerst zelf mijn oordeel.
>
> **Security-Sofie:** En laat Copilot daarna je zinnen oppoetsen. Niet je oordeel.
{.dialoog}

### Wat het betekent voor je zaak

De politie van Derbyshire deed veel goed: regels opstellen, ze controleren, een twijfel melden. Wat je eruit kunt overnemen:

- **Schrijf ook op waarvoor AI niet mag.** Een [AI-beleid voor je kmo](/gidsen/gdpr-voor-bedrijven/ai-op-het-werk/ai-beleid/) zegt niet alleen welke tools toegelaten zijn, maar ook waarvoor niet: geen beslissingen over mensen, zoals evaluaties, aanwervingen, kredieten of sancties, en geen gevoelige gegevens.
- **Een regel zonder controle is een wens.** Derbyshire ontdekte het probleem door een interne controle. In Microsoft 365 tonen de gebruiksrapporten voor beheerders hoe Copilot gebruikt wordt; kijk er af en toe naar, en praat erover met je mensen.
- **Laat AI formuleren, niet motiveren.** Schrijf eerst zelf wat je beslist en waarom, in een paar zinnen. Laat de AI daarna de tekst verbeteren. Dan blijft de redenering van jou.
- **Hou gevoelige gegevens erbuiten.** Gezondheidsgegevens, zoals ziektedagen, zijn onder de AVG bijzondere persoonsgegevens. Beslissingen met grote gevolgen voor iemand mogen bovendien in principe niet uitsluitend geautomatiseerd genomen worden.
- **Leer je mensen omgaan met AI.** Niet hoe je een goede prompt schrijft, maar wanneer je het beter niet gebruikt. Dat is ook wat de AI-geletterdheid uit de AI Act bedoelt.

### De naam onderaan

Copilot schrijft een verslag dat vaak beter leest dan wat de meeste mensen op een vrijdagnamiddag schrijven. Daarom is het zo verleidelijk om het ook de redenering te laten schrijven: het resultaat ziet er hetzelfde uit, alleen beter.

Maar onder een beslissing staat een naam. In Derbyshire is het die van een rechercheur, in jouw bedrijf die van jou. En die naam is niet Copilot.

[^1]: In het Britse tuchtrecht voor de politie is ernstig plichtsverzuim, *gross misconduct*, een inbreuk die zo zwaar is dat ze tot ontslag kan leiden. Of het zover komt, hangt af van de uitkomst van het onderzoek en van een eventuele tuchtprocedure daarna.