Proxy of VPN: het verschil, en wat een proxyserver voor je zaak doet
Een proxy is een server die verzoeken van één programma doorgeeft, meestal je browser, zodat de website het adres van de proxy ziet in plaats van het jouwe. Een VPN doet iets ruimers: hij versleutelt al het verkeer van je toestel en stuurt het door een tunnel naar de VPN-server. Een gewone proxy versleutelt zelf niets. In een zaak kom je proxy’s toch geregeld tegen, als webfilter op het bedrijfsnetwerk, als reverse proxy voor een website of als instelling op een bedrijfslaptop. Deze gids legt het verschil uit.
Of: het verschil tussen een masker en een gesloten wagen
Wie de werking van een VPN kent, vindt bij een proxy veel bekends: ook hier gaat je verkeer via een tussenpersoon, en ook hier ziet de website het adres van die tussenpersoon in plaats van het jouwe. Het woord zegt het al. Een proxy is een gevolmachtigde, iemand die namens jou optreedt. Een proxyserver doet dat voor de verzoeken van één programma, meestal je browser. Wat hij niet doet, is die verzoeken versleutelen.
Kort: een proxy verandert wie de website ziet, een VPN verandert ook wat het netwerk ziet. Een proxy werkt per programma en zonder eigen versleuteling. Een VPN werkt voor je hele toestel en versleutelt alles tot aan de VPN-server. Wie onderweg veilig wil werken, heeft aan een gewone proxy weinig.
VPN of proxy: wat is het verschil?
Een proxy is een masker. Wie je tegenkomt, ziet een ander gezicht. Maar je loopt nog altijd zelf over straat, en wie naast je loopt, hoort wat je zegt. Een VPN is een gesloten bestelwagen die je tot aan een ander adres brengt: onderweg ziet niemand wie of wat erin zit, en pas aan het einde stap je uit.
Wat een proxy doet
Je stelt in je browser of je besturingssysteem een proxyserver in. Vanaf dan vraagt je browser een webpagina niet meer zelf op, maar vraagt hij de proxy om dat te doen. De proxy haalt de pagina en geeft ze door. De website ziet het IP-adres van de proxy.
De twee gewone soorten zijn de HTTP-proxy, voor webverkeer, en de SOCKS-proxy, die ook ander verkeer kan doorgeven. Het SOCKS-protocol is ontworpen om verbindingen door te geven, zoals te lezen is in de specificatie van SOCKS5, niet om ze te versleutelen. Als het verkeer naar de website toch versleuteld is, komt dat van HTTPS, niet van de proxy.
Wat een VPN anders doet
Een VPN zit dieper in je toestel. Hij maakt een virtuele netwerkkaart aan, en al het verkeer gaat daarlangs: je browser, je mailprogramma, je boekhoudsoftware, de updates van Windows. Programma’s hoeven niets van de VPN te weten. En alles wordt versleuteld voor het je toestel verlaat, zodat het wifi-netwerk of je internetprovider alleen een versleutelde stroom naar de VPN-server ziet.
| Proxy | VPN | |
|---|---|---|
| Wat gaat erdoor | Het verkeer van één programma | Al het verkeer van je toestel |
| Versleuteling | Geen eigen versleuteling | Alles tot aan de VPN-server |
| Wat de website ziet | Het IP-adres van de proxy | Het IP-adres van de VPN-server |
| Wat het lokale netwerk ziet | Met de proxy verbonden, en zonder HTTPS ook de inhoud | Alleen een versleutelde verbinding |
| Instellen | In de browser of het systeem | Met een app of een profiel |
Waar je in een zaak proxy’s tegenkomt
Proxy’s zijn in bedrijven heel gewoon, alleen voor iets anders dan privacy.
- Als webfilter: grotere bedrijven sturen het webverkeer van hun medewerkers via een proxy die bepaalde sites blokkeert of op malware controleert. Op een bedrijfslaptop staat die proxy dan in de instellingen, zoals beschreven in de proxy-instellingen van Windows.
- Als reverse proxy: hier staat de proxy niet bij de bezoeker, maar voor een website. Hij ontvangt de bezoekers, filtert en verdeelt het verkeer, en houdt de echte server uit het zicht. Diensten zoals Cloudflare werken zo voor veel websites, ook die van kleine zaken.
- In de browser: veel gratis „VPN”-extensies voor Chrome of Firefox zijn technisch een proxy voor de browser alleen. De rest van je toestel gaat er gewoon langs.
Een webdesignbureau met vijf mensen komt de reverse proxy dus vaker tegen dan de klassieke: voor de websites van zijn klanten, niet voor zijn eigen surfgedrag.
Kmo-Kristof: Ik gebruik een proxy, dus ik ben beschermd op het hotelnetwerk.
Security-Sofie: Welke programma’s gaan via die proxy?
Kmo-Kristof: Mijn browser.
Security-Sofie: En je mail, je boekhoudprogramma en de synchronisatie van je bestanden?
Kmo-Kristof: Die gaan gewoon zoals altijd.
Security-Sofie: Dan heeft één programma een masker op. De rest loopt er zonder bij.
Hoe de tunnel werkt
Wat er precies gebeurt met je pakketten als ze door een VPN gaan, en wie onderweg wat te zien krijgt, staat bij hoe de VPN-tunnel werkt.
Het adres dat je verbergt
Proxy en VPN verbergen allebei je IP-adres voor de website. Wat dat adres eigenlijk over je zaak zegt, lees je bij je IP-adres afschermen.
Een masker is geen onzichtbaarheid
Een ander IP-adres maakt je nog niet onherkenbaar. Waarom niet, staat bij anonimiteit met een VPN.