Wanneer een VPN nodig is: de situaties waarin hij echt iets oplost
Of je een VPN nodig hebt, hangt af van wat je ermee wilt oplossen. Een zelfstandige of kmo heeft er een nodig om van buitenaf bij bestanden of programma’s op kantoor te komen, om veilig te werken op een netwerk dat je niet vertrouwt, of om met een vast IP-adres binnen te komen bij systemen die alleen bekende adressen toelaten. Wie alleen met clouddiensten via HTTPS werkt, vanuit een vertrouwd netwerk, heeft er minder aan. Deze gids overloopt de situaties en zegt wat je beter eerst regelt.
Of: de vraag die de reclame overslaat
De reclame vraagt welke VPN je neemt. De betere vraag komt ervoor: welk probleem wil je oplossen? Wie weet wat een VPN doet, ziet dat hij voor een kleine zaak drie dingen goed oplost, en een paar dingen helemaal niet. Het Centrum voor Cybersecurity België noemt in zijn CyberFundamentals, het referentiekader voor de beveiliging van organisaties, één situatie uitdrukkelijk: verbinden met een onbekend, open of gastnetwerk vermijd je, en als het niet anders kan, gebeurt het via een versleutelde VPN.
Kort: je hebt een VPN nodig als je van buitenaf bij iets op kantoor moet, als je geregeld werkt op netwerken die je niet beheert, of als een klant of leverancier alleen een vast IP-adres binnenlaat. Werk je alleen met clouddiensten, van thuis of op kantoor, dan voegt een VPN weinig toe, en zijn er maatregelen die meer opleveren.
Wanneer heb je een VPN nodig?
Een VPN is een regenjas. Hij is uitstekend als het regent, en je hangt hem niet weg omdat de zon schijnt. Maar wie elke dag in een regenjas naar de bakker loopt omdat de verkoper zegt dat het overal kan regenen, heeft vooral een regenjas gekocht.
Je moet bij iets dat op kantoor staat
Een boekhoudkantoor in Hasselt bewaart zijn klantendossiers op een NAS in het kantoor. Een tandartspraktijk heeft haar patiëntenprogramma op een server in de praktijk. Wie daar van thuis of onderweg bij moet, heeft een beveiligde ingang nodig. Een VPN naar het eigen netwerk is daarvoor de klassieke oplossing, en vaak zit ze al in de firewall, de router of de NAS die er staat.
Het alternatief dat je beter niet kiest: het programma of het extern bureaublad rechtstreeks openzetten naar het internet. Dan staat de deur open voor iedereen die het adres probeert.
Je werkt geregeld op netwerken die je niet beheert
Hotels, stations, beurzen, het gastnetwerk van een klant. Op zo’n netwerk weet je niet wie het beheert en wie er nog meer op zit. De meeste websites versleutelen hun verkeer al, maar het netwerk ziet nog welke diensten je gebruikt, en een vals netwerk met een geloofwaardige naam is snel opgezet. Een VPN schermt dat af. Dit is ook de situatie waarin het CCB een VPN vraagt.
Een zelfstandige consultant die drie dagen per week bij klanten zit en in de trein werkt, valt duidelijk in deze groep. Een bediende die vier dagen per week thuiswerkt op zijn eigen wifi, minder.
Iemand laat alleen een vast IP-adres binnen
Sommige systemen laten alleen verbindingen toe van vooraf bekende IP-adressen: het beheerpaneel van een webshop, de server van een hostingbedrijf, het portaal van een grote klant. Thuiswerkers hebben elk een ander adres, dat soms verandert. Een zakelijke VPN met een vast IP-adres lost dat op: iedereen komt binnen via hetzelfde adres, en dat ene adres zet je op de lijst.
Je reist naar een land dat het internet filtert
Dan is een VPN vaak het enige middel om bij je gewone diensten te komen, maar daar gelden ook lokale regels. Dat is een onderwerp op zich.
Wanneer een VPN weinig toevoegt
Een grafisch ontwerpster werkt thuis, haar bestanden staan in de cloud, haar facturen maakt ze in een webapp, en haar wifi heeft een sterk wachtwoord. Een VPN verbergt voor haar internetprovider welke diensten ze gebruikt. Dat is iets, maar het is niet waar haar grootste risico zit.
Dat risico is voor de meeste kleine zaken een gestolen wachtwoord of een phishingmail. Daartegen doet een VPN niets: een valse loginpagina komt even vlot door de tunnel als een echte. Tweestapsverificatie op je mail en je cloud, updates op je toestellen en een back-up leveren meer op per bestede euro.
| Situatie | Wat je nodig hebt |
|---|---|
| Bij een server, NAS of programma op kantoor komen | Een VPN naar je bedrijfsnetwerk |
| Werken op hotel-, beurs- of gastwifi | Een VPN-dienst, of de VPN van je zaak |
| Een systeem dat alleen een vast IP-adres toelaat | Een zakelijke VPN met vast IP-adres |
| Alles in de cloud, thuis of op kantoor | Eerst tweestapsverificatie en updates; een VPN is optioneel |
Kmo-Kristof: De verkoper zei dat elke zaak een VPN nodig heeft.
Security-Sofie: Wat verkocht hij?
Kmo-Kristof: VPN’s.
Security-Sofie: Dan was hij in elk geval eerlijk over zijn eigen nood.
Welke soort bij welke situatie
In de tabel staan twee heel verschillende producten onder dezelfde naam. Wat het verschil is tussen een dienst die je naar buiten brengt en een tunnel naar binnen, lees je bij welke soort VPN je zoekt.
Het slotje deed al veel
Een groot deel van wat een VPN vroeger beschermde, versleutelen websites vandaag zelf. Wat er overblijft voor een VPN, staat bij wat HTTPS al afschermt.
Je adres op het internet
Een van de dingen die een VPN wel doet, is je IP-adres vervangen. Wat dat adres over je zaak zegt, en wat het oplevert om je IP-adres af te schermen, lees je daar.