Je VPN altijd aan laten staan of uitzetten: wat verstandig is voor je zaak

Of: waarom de beste instelling er een is waaraan je niet hoeft te denken

Wie eenmaal begrijpt wat een VPN beschermt, stelt zich een praktische vraag: laat ik hem gewoon altijd aanstaan? Voor een VPN-dienst is het antwoord: aan op elk netwerk dat je niet zelf beheert, en thuis is het een keuze. Voor de VPN van je zaak beslis je het beter niet zelf, maar laat je het toestel beslissen. Android heeft daarvoor een schakelaar Always-on VPN, en Windows en Apple-toestellen hebben vergelijkbare instellingen voor beheerde toestellen.

Kort: aanlaten kost je weinig, uitzetten op het verkeerde moment kan veel kosten. Maar een VPN die altijd aanstaat, heeft ook nadelen die je beter kent voor je ze tegenkomt op een ochtend dat de printer niet wil.

Moet een VPN altijd aan staan?

Een VPN is een lichtschakelaar die je zelf moet omzetten. Hij moet aan als je een donkere kamer binnenkomt. Het probleem is dat jij moet onthouden welke kamers donker zijn, en dat je laptop zich vanzelf met het wifi-netwerk van het hotel verbindt voor je er zelf bij stilstaat.

Aan: elk netwerk dat je niet beheert

Hotelwifi, het netwerk van een station, een beurs, een coworking of een klant. Daar weet je niet wie het netwerk beheert en wie er nog op zit. Je gsm en je laptop verbinden zich bovendien automatisch met open netwerken die ze al kennen, en een vals netwerk met dezelfde naam ziet er voor hen hetzelfde uit. Een VPN die automatisch start zodra je niet thuis of op kantoor bent, dekt precies die momenten.

Een zelfstandige makelaar die tussen bezichtigingen in auto’s en koffiebars werkt, heeft dus het meest aan een VPN die vanzelf opstart, en het minst aan een VPN die hij zelf moet aanzetten.

Thuis of op kantoor: een keuze

Op je eigen wifi met een sterk wachtwoord voegt een VPN-dienst minder toe. Het belangrijkste wat hij dan nog doet, is verbergen voor je internetprovider welke diensten je gebruikt. Of je dat belangrijk vindt, is een persoonlijke afweging. Een beveiligingsprobleem is het niet.

De VPN van je zaak: laat het toestel beslissen

Voor een VPN naar het netwerk van je zaak bestaan instellingen die het aan- en uitzetten overnemen. Windows heeft Always On VPN, dat automatisch verbindt en dat met vertrouwde netwerkdetectie herkent wanneer de laptop al op het bedrijfsnetwerk zit. Een variant, de apparaattunnel, verbindt zelfs voor de gebruiker zich aanmeldt. Apple heeft VPN op aanvraag, dat een intern netwerk herkent, en een Always On VPN die alleen kan op toestellen onder toezicht, zoals beschreven in Apples handleiding voor beheerde toestellen. Als die tunnel niet beschikbaar is, laat zo’n toestel geen verkeer meer door.

Voor een kmo met tien laptops betekent dat: dit stel je één keer in via je beheersoftware of je IT-partner, en daarna moet niemand er nog aan denken. Dat is beter dan een afspraak in de personeelsvergadering.

Wat altijd aan kost

Een VPN die altijd aanstaat, heeft vier gewone nadelen.

• Lokale toestellen: als al je verkeer door de tunnel gaat, kan je laptop de printer, de NAS of de beamer op het lokale netwerk soms niet meer vinden. Veel VPN-apps hebben een optie om het lokale netwerk toe te laten.
• Diensten die VPN’s weigeren: sommige websites en apps blokkeren of bemoeilijken verbindingen vanaf IP-adressen waarvan ze weten dat ze bij een VPN-dienst horen.
• Inlogpagina’s van wifinetwerken: in een hotel moet je eerst door een inlogpagina, en een VPN die al wil verbinden, staat die soms in de weg.
• Snelheid en batterij: elk pakket maakt een omweg en wordt versleuteld. Op een recente laptop merk je dat zelden, op een trage verbinding of een oude gsm soms wel.

Wat er gebeurt als de verbinding met de VPN onderweg wegvalt, is nog een andere vraag. Daarvoor bestaat de kill switch, een instelling die het verkeer blokkeert zolang de tunnel er niet is.

Kmo-Kristof: Ik zet de VPN aan als het belangrijk is.

Security-Sofie: En wanneer is het belangrijk?

Kmo-Kristof: Als ik op een vreemd netwerk zit.

Security-Sofie: Hoe weet je dat?

Kmo-Kristof: Dat zie ik aan de naam van het netwerk.

Security-Sofie: Die naam kiest wie het netwerk opzet.

Of je er wel een nodig hebt

Altijd aan of af en toe is een vraag die pas komt na een eerdere: heb je een VPN nodig? De situaties waarin hij iets oplost, staan bij of je hem nodig hebt.

Wat de tunnel onderweg doet

Wie wil weten wat er precies gebeurt tussen het klikken op „verbinden” en de eerste geladen pagina, vindt dat bij wat de VPN-tunnel onderweg doet.

Het slotje blijft wel aan

Ook zonder VPN zijn de meeste verbindingen versleuteld. Wat die bescherming al dekt, en wat ze open laat, lees je bij de versleuteling van websites.