Een VPN voor thuiswerken: wanneer je thuiswerkers er een nodig hebben
Een VPN voor thuiswerken is nodig als je medewerkers van thuis bij iets moeten dat alleen op het kantoornetwerk bereikbaar is: gedeelde mappen op een server of NAS, een boekhoud- of kassaprogramma dat lokaal draait, of de beheerpagina van een toestel. Werkt je zaak volledig met clouddiensten zoals Microsoft 365 of Google Workspace, dan is een bedrijfs-VPN meestal niet nodig om erbij te komen. Deze gids zet de situaties op een rij voor zelfstandigen en kleine teams.
Of: waarom een VPN een ophaalbrug is, en je eerst moet weten wat er achter de poort ligt
Een VPN is geen beschermlaag die je over al het thuiswerk legt. Het is een ophaalbrug naar één plek: het netwerk van je kantoor. Wie thuiswerkers veilig met kantoor wil verbinden, begint dus met de vraag wat er achter die poort ligt. Een virtual private network legt een versleutelde verbinding tussen de laptop thuis en het netwerk op kantoor, zodat de laptop zich gedraagt alsof hij daar op een bureau staat.
Het korte antwoord: je hebt een VPN nodig als er op kantoor iets staat dat alleen daar bereikbaar is. Staan je mail, documenten en programma’s in de cloud, dan heb je hem meestal niet nodig om erbij te komen. De meeste kleine zaken zitten ergens tussenin.
VPN-verbinding voor thuiswerken: de situaties die tellen
Wanneer een VPN wel nodig is
Een bedrijfs-VPN loont de moeite in vijf herkenbare situaties:
- Gedeelde mappen op kantoor. De klassieke „S-schijf” op een Windows-server, of de mappen op een NAS in de kast.
- Een programma met een lokale database. Een boekhoud-, kassa- of planningspakket dat op een pc of server op kantoor draait en geen webversie heeft.
- Beheer van toestellen. De printer, de camera’s of de router, die je liever niet rechtstreeks op internet zet.
- Remote Desktop naar een pc op kantoor. Microsoft schrijft in zijn documentatie over Remote Desktop dat een VPN de voorkeur heeft boven een poort die je op je router openzet.
- Een dienst die alleen je kantooradres vertrouwt. Sommige leveranciers laten zich zo instellen dat ze alleen verbindingen aanvaarden van een bepaald IP-adres.
Neem een zelfstandige architecte met haar plannen op een NAS in het bureau. Zonder VPN kopieert ze elke vrijdag een map naar een USB-stick, wat werkt tot de dag dat de stick in de trein blijft liggen. Met een VPN opent ze de map van thuis, en het origineel blijft op de NAS.
Wanneer niet
Bij clouddiensten verloopt de verbinding al versleuteld, via HTTPS, en is de aanmelding de echte poort. Microsoft gaat zelfs verder: het raadt aan om het verkeer naar Teams, SharePoint en Exchange Online buiten de bedrijfs-VPN om te laten lopen, omdat een VPN daar vooral vertraagt. Een webdesignbureau van zes mensen dat alles in Google Workspace heeft, krijgt van een bedrijfs-VPN dus vooral een extra knop om op te drukken.
Een VPN-dienst die je verkeer via servers in het buitenland stuurt, is een ander product. Die beschermt je verbinding op een openbaar wifinetwerk, maar brengt je niet in je kantoornetwerk.
Kmo-Kristof: Moet ik voor mijn nieuwe medewerker een VPN kopen?
Security-Sofie: Waar staan de offertes?
Kmo-Kristof: In Google Drive.
Security-Sofie: En de boekhouding?
Kmo-Kristof: Op de oude pc achter de toonbank.
Security-Sofie: Dan heb je voor de offertes geen VPN nodig. Wel een plan voor die pc achter de toonbank.
Welke soort VPN dan?
Wie er een nodig heeft, kiest tussen vier vormen. De eerste is de VPN in de firewall of router op kantoor, die bij toestellen van onder meer Fortinet, Sophos, DrayTek of AVM (FRITZ!Box) ingebouwd is. De tweede is een VPN-server op je NAS, zoals Synology die aanbiedt. De derde is een netwerkdienst zoals Tailscale, die toestellen met elkaar verbindt zonder dat je een poort hoeft open te zetten. De vierde is een zakelijke VPN-dienst met vaste IP-adressen, zoals NordLayer of Proton VPN for Business. Die vaste adressen zijn vooral handig om een clouddienst of server alleen voor je eigen team open te zetten.
Welke vorm past, hangt minder af van de prijs dan van wie het bijhoudt. Een VPN-toestel op kantoor moet je updaten zodra de fabrikant een lek dicht, en dat is een taak voor iemand met een naam, niet voor „iemand”.
Als het beeld volstaat
Voor dat ene boekhoudprogramma hoeven de bestanden niet altijd naar de laptop te reizen. Je kunt ook de pc op kantoor van op afstand bedienen. Wat dat verandert, lees je bij remote desktop tegenover een VPN.
Als alles in de cloud staat
Wie de server al heeft uitgezet, verplaatst de controle naar de aanmelding: tweestapsverificatie, en regels over welk toestel waar mag inloggen. Dat staat bij de cloud zonder bedrijfs-VPN.
Als de laptop van de zaak is
Een bedrijfs-VPN op een laptop van de werkgever stuurt verkeer langs het netwerk van de zaak. Wat die daar technisch van ziet, en wat hij mag bekijken, lees je bij de VPN op een werklaptop.