Werk en gezin op hetzelfde wifi: zo splits je je thuisnetwerk op
Je thuisnetwerk scheiden betekent dat de werklaptop niet op hetzelfde netwerk hangt als de spelconsole, de slimme lampen en de pc’s van het gezin. Toestellen op één netwerk kunnen elkaar zien en bereiken, dus een besmette pc of een slecht beveiligd slim toestel kan zo bij de andere. De eenvoudigste oplossing is het gastnetwerk van je router, dat veel modellen hebben. Daarnaast bestaan een tweede router, een VLAN of de hotspot van je gsm. Deze gids zet de opties op een rij voor thuiswerkers en de zaken die hen uitrusten.
Of: waarom twee vogelhuisjes op één paal beter zijn dan één groot nest
In de meeste huizen hangt alles aan één wifi: de werklaptop, de spelconsole, de slimme stekker van de kerstverlichting en de tablet van de jongste. Voor een zaak die thuiswerk met een VPN of via de cloud regelt, is dat een blinde vlek: de verbinding naar kantoor is beveiligd, het netwerk rond de laptop niet. Safeonweb besteedt er een deel van zijn reeks over veilig thuiswerken aan.
De oplossing is een scheiding: de werklaptop op een ander netwerk dan de rest van het huis. Het gastnetwerk van de router is meestal de snelste manier. Wie meer controle wil, kiest een tweede router of VLAN’s, en wie maar af en toe thuis werkt, kan de hotspot van zijn gsm gebruiken.
Thuisnetwerk scheiden: vier manieren, van eenvoudig tot grondig
Denk aan twee vogelhuisjes op één paal. Ze delen dezelfde paal, zoals de toestellen thuis dezelfde internetlijn delen, maar wie in het ene huisje woont, kan niet in het andere binnenkijken. Op één groot netwerk is dat anders: elk toestel kan de andere zien, gedeelde mappen vinden en printers aanspreken. Meestal is dat handig. Het wordt een risico als één van die toestellen besmet raakt of al jaren geen update meer kreeg.
Kmo-Kristof: Mijn boekhoudster werkt thuis op hetzelfde wifi als de spelconsole van haar zoon.
Security-Sofie: Dat is geen probleem zolang de spelconsole geen boekhouding doet.
Kmo-Kristof: En als die slimme deurbel van haar ooit gehackt wordt?
Security-Sofie: Dan wil je dat die deurbel de laptop niet kan zien. Daarvoor dient een gastnetwerk.
Het gastnetwerk van de router
Veel routers hebben een gastnetwerk: een tweede wifinetwerk met een eigen naam en wachtwoord. De fabrikant van de FRITZ!Box schrijft dat toestellen op het gastnetwerk geen toegang hebben tot de toestellen in het thuisnetwerk, noch tot de gebruikersinterface van de router. Of de modem van je internetprovider zo’n gastnetwerk heeft, en hoe streng het de toestellen scheidt, verschilt per model: kijk in de handleiding of de app van je provider.
Welke kant krijgt de werklaptop? Je kunt hem op het gastnetwerk zetten, zodat hij afgeschermd is van de rest van het gezin. Of je zet net de slimme toestellen en de spelconsoles op het gastnetwerk, en houdt het hoofdnetwerk voor de pc’s. Voor een zaak is het eerste het eenvoudigst uit te leggen: „de werklaptop gaat op het gastnetwerk”. Het nadeel is dat hij dan niet bij de printer thuis kan.
Een tweede router achter de modem
Een eigen router achter de modem van de provider maakt een volledig apart netwerk, met eigen instellingen. Een zaak kan zo’n router zelf voorzien en vooraf instellen voor een medewerker die vaak thuis werkt. Het is meer werk, maar de zaak beslist dan zelf over updates en wachtwoorden. Cao nr. 85 legt bij structureel telewerk de kosten voor apparatuur en verbindingen bij de werkgever, dus wie zo’n router vraagt, regelt ook wie hem betaalt.
VLAN’s voor wie verder wil gaan
Met netwerkapparatuur voor kleine bedrijven kun je één fysiek netwerk opdelen in virtuele netwerken, of VLAN’s. Elk VLAN gedraagt zich als een apart netwerk, met regels over wie met wie mag praten. Dat is werk voor een IT-partner of een liefhebber, niet voor een eerste stap.
De hotspot van je gsm
Wie maar af en toe thuis werkt, kan de laptop op de hotspot van zijn gsm aansluiten. Dat is meteen een apart netwerk, ten koste van mobiele data en batterij.
De basis blijft
Een scheiding helpt alleen als de router zelf in orde is. Het CCB vraagt om het standaardwachtwoord van de router te wijzigen, minstens WPA2 te gebruiken, WPS uit te zetten en de router bij te werken. En de laptop moet zichzelf beschermen, waar hij ook hangt: firewall aan, updates aan, en in Windows het netwerkprofiel op „Openbaar”, zodat de pc verborgen blijft voor andere toestellen op hetzelfde netwerk.
Een zelfstandige die thuis een FRITZ!Box heeft, zet haar werklaptop in tien minuten op het gastnetwerk. Een kmo van twaalf mensen geeft zijn vaste thuiswerkers eerder een vooraf ingestelde router, en schrijft dat in de afspraken.
Eerst de basis op de laptop
Een apart netwerk is een extra laag. Updates, versleuteling en tweestapsverificatie komen eerst, zoals uitgelegd bij de basis van veilig thuiswerk.
Wie betaalt de router?
Apparatuur, kosten en technische ondersteuning horen in de schriftelijke afspraken met een telewerker. Wat je daar verder opneemt, lees je bij thuiswerkafspraken over IT.
En de VPN zelf?
Een gescheiden netwerk en een VPN doen elk iets anders: het eerste schermt de laptop af van het huis, het tweede verbindt hem met kantoor. Of je dat tweede nodig hebt, lees je bij het nut van een VPN.