# Waarom je internet trager wordt met een VPN, en wat je eraan doet

> Een VPN maakt je internet wat trager, soms veel te traag. De oorzaken op volgorde: je verbinding, afstand, serverbelasting, protocol en de upload van kantoor.

Een **trage VPN** heeft meestal een eenvoudige verklaring. Elke VPN kost wat snelheid, omdat je verkeer versleuteld wordt en een omweg maakt via de VPN-server. Wordt het echt traag, dan ligt dat meestal aan de afstand tot de server, een drukke server, het protocol, je eigen internetverbinding of wifi, programma's die op de achtergrond bandbreedte gebruiken, of beveiligingssoftware. Bij een werk-VPN speelt ook de upload van de internetverbinding op kantoor en de rekenkracht van de router of firewall die de tunnel afhandelt. Deze gids legt uit hoe je meet waar het aan ligt en wat je per oorzaak doet.

**In het kort**

1. Een VPN maakt je verbinding altijd wat trager, omdat het verkeer versleuteld wordt en via een extra server loopt; hoe verder die server, hoe hoger de vertraging.
2. Een server dichterbij met minder belasting, een snel protocol zoals WireGuard en UDP in plaats van TCP lossen de meeste snelheidsproblemen bij een VPN-dienst op.
3. Bij een werk-VPN bepaalt de upload van de internetverbinding op kantoor hoe snel thuiswerkers bestanden van kantoor kunnen ophalen, net als de rekenkracht van de router die de tunnel afhandelt.


*Of: waarom de snelheid van je VPN soms in een ander gebouw wordt bepaald*

Een VPN maakt je internet altijd een beetje trager: je verkeer wordt versleuteld en maakt een omweg via de VPN-server. Dat verschil hoort klein te zijn. Wordt het groot, dan ligt het meestal aan een handvol oorzaken die Proton in zijn [advies over VPN-snelheid](https://protonvpn.com/support/increase-vpn-speeds) op een rij zet: je eigen verbinding, de afstand tot de server, de drukte op die server, het protocol en wat er op je toestel meedraait. Wie [zijn VPN aan de praat](/gidsen/vpn-voor-bedrijven/instellen/) krijgt en daarna merkt dat alles kruipt, kan die oorzaken in een vaste volgorde nagaan.

Kort: eerst meten zonder VPN, dan een server dichterbij, dan het protocol, en pas daarna de rest.

## Trage VPN: meten, dan verbeteren

Een VPN is een omweg met een tolpoort. De omweg kost tijd, en hoe verder de tolpoort, hoe langer de rit. Staat er een file aan de tolpoort, dan helpt de snelste auto niet. En als de weg naar de tolpoort zelf een karrenspoor is, wordt de rit er nooit snel van. De vraag is dus niet „waarom is mijn VPN traag”, maar „welk stuk van de route is traag”.

### Stap 1: meet zonder VPN

Doe een snelheidstest met de VPN uit, en dan met de VPN aan, op een server in de buurt. Is je internet zonder VPN al traag, dan is de VPN niet het probleem. Proton zegt het droog: je VPN kan niet sneller zijn dan je internetverbinding toelaat. Test ook eens met een kabel in plaats van wifi; een zwakke wifiverbinding in de achterkamer is vaker de boosdoener dan de VPN.

### Stap 2: kies een server dichterbij en minder druk

Afstand vertaalt zich in vertraging: hoe verder de server, hoe langer elk pakket onderweg is, en hoe meer netwerkverbindingen het moet passeren. Een server in België of een buurland is voor een Belgische zelfstandige bijna altijd sneller dan een in Singapore. Daarnaast deelt een drukke server zijn capaciteit met meer mensen, zodat de snelheid op piekmomenten daalt. De meeste apps tonen de belasting per server.

Gebruik je een functie die je verkeer langs twee servers stuurt, zoals Secure Core bij Proton, dan betaal je daarvoor met extra vertraging. Dat is een bewuste ruil van snelheid voor bescherming, geen storing.

### Stap 3: kijk naar het protocol

Volgens Proton is WireGuard meestal zijn snelste protocol, en is UDP sneller dan TCP. Dat sluit aan bij wat de [handleiding van OpenVPN](https://openvpn.net/community-resources/reference-manual-for-openvpn-2-6/) over zijn eigen protocol zegt: het werkt optimaal over UDP, en over TCP is het meestal minder efficiënt op drukke of onbetrouwbare netwerken. Staat je app op een TCP-variant omdat dat ooit nodig was op een hotelnetwerk, zet hem dan terug op automatisch of op UDP.

### Stap 4: wat draait er nog?

Een synchronisatie van een grote map naar de cloud, een back-up die net start, een update van het besturingssysteem: alles gaat door dezelfde tunnel. Proton noemt ook antivirussoftware en firewalls die VPN-verbindingen kunnen vertragen; schakel ze hooguit even uit om te testen, en zet ze daarna meteen weer aan.

> **Kmo-Kristof:** Sinds we de VPN hebben, duurt het openen van een plan van kantoor twee minuten.
>
> **Security-Sofie:** Hoe snel is de upload van jullie internet op kantoor?
>
> **Kmo-Kristof:** Waarom de upload? Ik download toch thuis.
>
> **Security-Sofie:** Jij downloadt. Het kantoor uploadt. Met de snelheid van het kantoor, gedeeld door iedereen die thuiswerkt.
{.dialoog}

### Bij een werk-VPN: kijk naar kantoor

Bij een VPN naar je eigen kantoor is de route anders: het bestand komt van een server op kantoor, gaat door de internetverbinding van het kantoor naar buiten, en dan naar jou. De uploadsnelheid van die kantoorverbinding is dus je plafond, gedeeld met elke collega die op dat moment thuiswerkt. Veel aansluitingen voor kleine bedrijven hebben een veel lagere upload dan download. Dat vergeet je makkelijk, tot zes mensen tegelijk een plan openen.

Daarnaast moet de router, NAS of firewall op kantoor al dat verkeer versleutelen en ontsleutelen. Een toestel dat ook routeert, wifi verzorgt en misschien nog bestanden serveert, heeft daar minder rekenkracht voor dan een apart VPN-toestel, en haalt met VPN vaak minder dan zijn gewone internetsnelheid, zeker bij oudere modellen. Bij sommige routers is WireGuard merkbaar sneller dan IPsec; de fabrikant vermeldt dat soms in de technische gegevens.

Wat een kmo kan doen:

- Stuur cloudverkeer zoals Microsoft 365 buiten de tunnel, zodat de kantoorverbinding alleen het nodige draagt. Microsoft raadt dat zelf aan in zijn [uitleg over split tunneling](https://learn.microsoft.com/en-us/microsoft-365/enterprise/microsoft-365-vpn-split-tunnel), omdat dat verkeer een VPN anders verzadigt.
- Vraag bij je internetprovider na welke upload je aansluiting echt heeft.
- Kijk na of je router of firewall nog past bij het aantal thuiswerkers, en of een sneller protocol mogelijk is.

Een voorbeeld. Neem een studiebureau in Roeselare met zes medewerkers, waar een plan openen via de VPN minuten duurt. De laptops en de VPN-app zijn niet de oorzaak, maar de upload van de kantoorverbinding, die opgaat aan Teams-gesprekken en cloudsynchronisatie die allemaal langs kantoor lopen. Met split tunneling voor Microsoft 365 blijft die upload over voor de plannen.

### Minder verkeer door de tunnel

Split tunneling is vaak de grootste winst voor een werk-VPN, maar het heeft ook een prijs in bescherming. Wanneer het verstandig is, lees je bij [split tunneling voor je zaak](/gidsen/vpn-voor-bedrijven/instellen/split-tunneling/).

### Het protocol dat bij je netwerk past

WireGuard, IKEv2 of OpenVPN: het protocol bepaalt mee hoe snel je tunnel is, en of hij door elk netwerk raakt. De verschillen staan bij [een VPN-protocol kiezen](/gidsen/vpn-voor-bedrijven/instellen/vpn-protocol/).

### Traag of helemaal niet

Valt de verbinding geregeld weg, of komt ze soms niet tot stand, dan heb je eerder een verbindingsprobleem dan een snelheidsprobleem. De oorzaken op volgorde staan bij [VPN-verbindingen die mislukken](/gidsen/vpn-voor-bedrijven/instellen/vpn-werkt-niet/).


---

Deze pagina bevat affiliatielinks. Sluit je via zo'n link een abonnement of aankoop af, dan kan keek.be een commissie ontvangen, zonder extra kosten voor jou. Dat verandert niets aan de beoordeling in dit artikel. [Meer in de algemene voorwaarden](https://www.keek.be/algemene-voorwaarden/#affiliatie).


