# Veilig surfen met een gratis VPN? Wat onderzoekers en de FBI vonden

> Is een gratis VPN veilig? Wat studies over gratis VPN-apps en een FBI-waarschuwing uit 2024 lieten zien, en zes signalen die je zelf nagaat.

Of een **gratis VPN veilig** is, hangt af van wie hem aanbiedt en hoe die zijn geld verdient. Een VPN ziet al je verkeer, dus het risico weegt zwaarder dan bij een gewone app. Onderzoekers van het Australische CSIRO vonden in 2016 bij 18 procent van 283 gratis Android-apps met VPN-rechten een tunnel zonder versleuteling. In mei 2024 waarschuwde de FBI voor gratis VPN-apps die computers stilletjes in een crimineel netwerk opnamen. Deze gids zet de bevindingen op een rij en geeft de signalen die een zelfstandige of kmo zelf kan nagaan.

**In het kort**

1. In een studie van CSIRO uit 2016 bevatte meer dan 38 procent van 283 gratis Android-apps met VPN-rechten malware volgens VirusTotal, en 18 procent versleutelde het verkeer niet.
2. In mei 2024 noemde de FBI zes gratis VPN-apps, waaronder MaskVPN en DewVPN, die samen met illegale software werden verspreid en computers in het botnet 911 S5 opnamen.
3. Een aanbieder met een naam en een adres, een betaald abonnement naast het gratis plan en een installatie uit de officiële appwinkel verkleinen het risico; een app zonder herkomst vergroot het.


*Of: waarom een slot maar zo sterk is als wie de sleutel heeft*

Een VPN ziet al je verkeer. Daarom weegt de vraag of hij veilig is zwaarder dan bij een rekenmachine-app. Bij [VPN's die niets kosten](/gidsen/vpn-voor-bedrijven/gratis-vpn/) is het eerlijke antwoord dat het van de aanbieder afhangt: het gratis plan van een bekend bedrijf met betalende klanten is een ander product dan een anonieme app die alles onbeperkt en gratis belooft. Hoe groot dat verschil kan zijn, toonde een [studie van het Australische CSIRO](https://research.csiro.au/isp/wp-content/uploads/sites/106/2016/08/paper-1.pdf) over 283 gratis VPN-apps voor Android.

Kort: een gratis VPN is zo veilig als de partij die hem aanbiedt. Wie niet kan nagaan wie dat is, waar die zit en hoe die zijn geld verdient, legt al zijn verkeer in handen van een onbekende.

## Is een gratis VPN veilig? Wat het onderzoek laat zien

### 283 apps onder de loep

De onderzoekers van CSIRO, samen met UNSW, ICSI en UC Berkeley, haalden in september 2015 alle gratis Android-apps met VPN-rechten uit 1,4 miljoen apps op Google Play. Hun resultaten, voorgesteld op de conferentie IMC in november 2016:

- meer dan 38 procent bevatte een vorm van malware, volgens de virusscanners van VirusTotal;
- 18 procent legde een tunnel zonder versleuteling, terwijl de apps privacy en veiligheid beloofden;
- ongeveer 84 procent stuurde IPv6-verkeer en 66 procent DNS-verkeer buiten de tunnel om;
- 75 procent bevatte trackers van derden, en 82 procent vroeg toegang tot gevoelige gegevens zoals accounts en sms'en;
- twee apps injecteerden JavaScript voor reclame en tracking in het verkeer, en vier onderschepten versleutelde verbindingen.

De studie is tien jaar oud, en Google Play heeft zijn regels sindsdien verstrengd. Maar de patronen kwamen later terug, in een andere vorm.

### Een botnet via gratis VPN's

Op 29 mei 2024 publiceerde de FBI een [waarschuwing over 911 S5](https://www.ic3.gov/PSA/2024/PSA240529), een dienst die het internetverkeer van criminelen via de computers van nietsvermoedende mensen liet lopen. Die computers waren besmet via gratis VPN-programma's: MaskVPN, DewVPN, PaladinVPN, ProxyGate, ShieldVPN en ShineVPN. Ze zaten verpakt in illegale kopieën van games en software. Wie zo'n pakket installeerde, kreeg er een VPN bij, en een achterdeur waarmee anderen zijn verbinding gebruikten.

Volgens de FBI ging het om meer dan 19 miljoen IP-adressen in meer dan 190 landen. De dienst ging in juli 2022 offline en de beheerder werd in mei 2024 gearresteerd. De FBI raadde bedrijven aan om ook de privétoestellen te controleren die medewerkers voor hun werk gebruiken.

### Eén wachtwoord voor miljoenen gebruikers

In 2025 publiceerden onderzoekers van Arizona State University en het Citizen Lab een [analyse van drie families van VPN-apps](https://petsymposium.org/foci/2025/foci-2025-0008.php) die samen meer dan 700 miljoen keer van Google Play waren gedownload. De aanbieders verborgen dat ze bij elkaar hoorden. Een deel van de apps gebruikte bovendien hetzelfde ingebakken wachtwoord voor hun verbinding, waardoor iemand die het wachtwoord uit de app haalt het verkeer van andere gebruikers kan ontcijferen. Dat is een slot waarvan iedereen een kopie van de sleutel in de doos krijgt.

### Zes signalen die je zelf nagaat

1. **Wie zit erachter?** Een bedrijfsnaam, een adres en een land, in de app én op de website. Ontbreekt dat, dan stopt het daar.
2. **Hoe verdient hij geld?** Een betaald abonnement naast het gratis plan is een verklaring. Geen enkel betaald product betekent dat je op een andere manier betaalt.
3. **Waar komt de installatie vandaan?** Uit de officiële appwinkel of van de website van de aanbieder, nooit uit een pakket bij gekraakte software. Dat was precies de route van 911 S5.
4. **Welke rechten vraagt de app?** Een VPN heeft geen toegang nodig tot je contacten, sms'en of locatie.
5. **Wat staat er in het privacybeleid?** Welke gegevens hij bewaart, hoelang, en met wie hij ze deelt.
6. **Is hij gecontroleerd?** Op Google Play krijgen VPN-apps die een onafhankelijke beveiligingsaudit doorstonden sinds januari 2025 een badge.

Voor een kmo telt vooral punt 3, in combinatie met de privélaptop. Een medewerker die thuis een gratis VPN uit een twijfelachtig pakket installeert en op dezelfde laptop in Microsoft 365 van de zaak werkt, stuurt ook dat verkeer door handen die niemand kent. Een korte afspraak over wat er op werktoestellen mag, vangt het grootste deel op.

### Waarom gratis zo vaak de oorzaak is

De meeste problemen hierboven volgen uit één vraag: wie betaalt de servers? Reclame, gegevensverkoop en de doorverkoop van je verbinding zijn geen ongelukken, maar verdienmodellen. Ze staan uitgelegd bij [wie een gratis VPN betaalt](/gidsen/vpn-voor-bedrijven/gratis-vpn/verdienmodel-gratis-vpn/).

### Op je gsm

Apple en Google leggen VPN-apps strengere regels op dan andere apps. Wat die regels inhouden en hoe je ze in de winkel herkent, lees je bij [VPN-apps in de appwinkels](/gidsen/vpn-voor-bedrijven/gratis-vpn/gratis-vpn-app/).

### In je browser

Ook browserextensies krijgen veel macht over je verkeer, met minder controle vooraf. Wat ze kunnen zien, staat bij [extensies die je verkeer omleiden](/gidsen/vpn-voor-bedrijven/gratis-vpn/vpn-extensie/).


---

Deze pagina bevat affiliatielinks. Sluit je via zo'n link een abonnement of aankoop af, dan kan keek.be een commissie ontvangen, zonder extra kosten voor jou. Dat verandert niets aan de beoordeling in dit artikel. [Meer in de algemene voorwaarden](https://www.keek.be/algemene-voorwaarden/#affiliatie).


