# Meerdere vestigingen, meerdere lijnen: SD-WAN voor een kmo uitgelegd > SD-WAN voor kmo's met meerdere vestigingen: hoe het meerdere internetlijnen beheert, het verschil met losse VPN-tunnels, en wanneer het de moeite loont. **SD-WAN**, voluit software-defined wide area network, verbindt de vestigingen van een bedrijf over meerdere internetlijnen tegelijk, zoals glasvezel, kabel en 4G of 5G, en beheert die verbindingen vanuit één plek. Per toepassing kiest het systeem de beste lijn, en valt een lijn uit, dan schakelt het automatisch over. Tussen de vestigingen lopen versleutelde tunnels, meestal met IPsec. Voor een kmo met twee kantoren en één lijn per kantoor volstaat een gewone site-to-site VPN. SD-WAN wordt interessant vanaf drie of meer locaties, een reservelijn per locatie of veel bellen en videovergaderen via internet. **In het kort** 1. SD-WAN beheert meerdere internetlijnen per vestiging vanuit één plek, kiest per toepassing de beste lijn en schakelt automatisch over als een lijn uitvalt. 2. De verbindingen tussen de vestigingen zijn meestal IPsec-tunnels: SD-WAN legt een laag van beheer en keuze bovenop site-to-site VPN's, het vervangt ze niet. 3. Een kmo met twee vestigingen en één lijn per vestiging heeft er weinig aan; met drie of meer locaties, een reservelijn of veel internetbellen wordt het een optie. *Of: waarom je netwerk zelf de kraan moet kunnen omdraaien* Een kmo met drie winkels en een atelier heeft al snel een dozijn dingen te beheren: vier internetlijnen, een reserve via 4G en tunnels tussen alle locaties. Wie [vestigingen koppelt via VPN](/gidsen/vpn-voor-bedrijven/bedrijfsnetwerk/), stelt elke tunnel apart in, op elk toestel. [SD-WAN](https://nl.wikipedia.org/wiki/SD-WAN) zet daar één beheer bovenop, dat per toepassing kiest welke lijn het gebruikt. Kort: SD-WAN is een verkeersregeling voor de verbindingen tussen je vestigingen. Met twee kantoren en één lijn per kantoor heb je het niet nodig. Met meer locaties en meer lijnen bespaart het werk, en vooral uitval. ## SD-WAN voor een kmo: wat het doet ### Drie toevoeren, één slimme kraan Stel je een gebouw voor met drie wateraansluitingen: het stadsnet, een eigen put en een regenput. Een slimme verdeler kiest per gebruik. Drinkwater komt uit het stadsnet, de wc's spoelen met regenwater, de tuin krijgt water uit de put. Valt het stadsnet uit, dan schakelt de verdeler over, en niemand merkt het tot de factuur komt. Zo werkt SD-WAN met internetlijnen. Het videogesprek met een klant gaat over de glasvezel, met de minste vertraging. De nachtelijke back-up gaat over de kabellijn. Valt de glasvezel weg, dan neemt de 4G-lijn de betaalterminals over. De vestigingen zijn onderling verbonden met versleutelde tunnels, en een centrale console houdt bij welke lijn wat doet. ### Wat SD-WAN volgens de definities doet De Nederlandstalige Wikipedia vat de kenmerken samen die analisten van Gartner opsomden. Concreet: - **Meerdere soorten lijnen tegelijk**: glasvezel, kabel, DSL, 4G of 5G, en eventueel een huurlijn. - **Een keuze per toepassing**: bellen en videovergaderen krijgen voorrang en de lijn met de minste vertraging. - **Automatisch overschakelen** zodra een lijn uitvalt of slecht presteert. - **Versleutelde tunnels** tussen de locaties, meestal met IPsec. - **Centraal beheer**: één console voor alle locaties, en een nieuwe vestiging op basis van een sjabloon. Er is ook een standaard voor SD-WAN als dienst. Het sectorverbond dat vroeger MEF heette en nu [Mplify](https://www.mplify.net/service-standards/overlay-services/sd-wan/) heet, publiceerde in juli 2019 MEF 70, met updates in november 2021 en oktober 2023. Die standaard is vooral nuttig als je SD-WAN als beheerde dienst afneemt: ze legt vast welke eigenschappen een aanbieder moet beschrijven. ### SD-WAN, VPN en SASE SD-WAN vervangt de VPN niet; het gebruikt hem. De tunnels tussen de vestigingen blijven site-to-site VPN's, alleen bouwt en bewaakt het systeem ze zelf. SASE gaat nog een stap verder: daar komen SD-WAN en beveiligingsdiensten uit de cloud samen, zoals toegang per toepassing en een filter voor het surfen. Voor een kmo met drie vestigingen is SASE meestal een term uit een verkoopgesprek, en zelden het eerste wat je nodig hebt. > **Kmo-Kristof:** Waarom zou ik SD-WAN nemen? We hebben toch glasvezel. > > **Security-Sofie:** En als de aannemer van de buren door de kabel graaft? > > **Kmo-Kristof:** Dan bellen we de provider. > > **Security-Sofie:** Met welke lijn? {.dialoog} ### Hoe je eraan komt - **In je firewall.** Verschillende fabrikanten bouwen SD-WAN in hun firewalls in; Fortinet doet dat bijvoorbeeld in zijn FortiGate-toestellen. Heb je er al een, dan is het vaak een kwestie van instellen. - **In een router met twee internetpoorten.** Zakelijke routers met dual WAN verdelen het verkeer over twee lijnen en schakelen over bij uitval. Dat is geen volledig SD-WAN, maar het dekt wel het belangrijkste voor één locatie. - **Als beheerde dienst.** Integrators en telecomoperatoren leveren SD-WAN met toestellen en beheer in één contract, per maand betaald. ### Wanneer het loont | Situatie | Wat volstaat | |---|---| | Twee vestigingen, één lijn per vestiging | een site-to-site VPN | | Eén vestiging met een reservelijn via 4G | een router of firewall met twee internetpoorten | | Drie of meer vestigingen, reservelijnen, veel bellen en videovergaderen | SD-WAN is het overwegen waard | | Kassa- of boekingssystemen die nooit offline mogen | SD-WAN of minstens automatisch overschakelen | Een voorbeeld: een keten van drie opticiens heeft per winkel glasvezel en een 4G-reserve. Hun afsprakenagenda en betaalterminals draaien in de cloud. Met SD-WAN schakelen de winkels bij een onderbreking zelf over naar 4G, terwijl het hoofdkantoor in één console ziet welke winkel op reserve draait. Een zelfstandige met één kantoor heeft daar geen behoefte aan; een router met een 4G-reserve is voor hem ruim genoeg. ### De tunnels eronder Wie wil begrijpen wat SD-WAN automatiseert, begint bij de tunnel zelf. Dat staat bij [een gewone site-to-site tunnel](/gidsen/vpn-voor-bedrijven/bedrijfsnetwerk/site-to-site-vpn/). ### Misschien kan je firewall het al Voor je een nieuw toestel koopt: kijk wat er al in de serverkast hangt. Zie [de mogelijkheden van je firewall](/gidsen/vpn-voor-bedrijven/bedrijfsnetwerk/firewall-vpn/). ### Als je liever niets zelf beheert Wie de tunnels en de toegang liever als dienst afneemt, vindt de opties bij [VPN-diensten vanuit de cloud](/gidsen/vpn-voor-bedrijven/bedrijfsnetwerk/vpn-als-dienst/). --- Deze pagina bevat affiliatielinks. Sluit je via zo'n link een abonnement of aankoop af, dan kan keek.be een commissie ontvangen, zonder extra kosten voor jou. Dat verandert niets aan de beoordeling in dit artikel. [Meer in de algemene voorwaarden](https://www.keek.be/algemene-voorwaarden/#affiliatie).